คนหนึ่งยกแขน อีกคนโน้มตัวเข้าหา ส่วนขาของใครสักคนก็พาดผ่านช่องว่างที่เหลืออยู่ ภาพของ Xavier Schipani มักมีคนอยู่ด้วยกันแน่นขนาดนี้ แต่เราไม่ได้รู้สึกว่าพวกเขากำลังแย่งที่กัน ทุกคนดูมีสิทธิ์จะเหยียดตัว จะพัก หรือจะเข้าไปใกล้อีกคนได้ โดยไม่ต้องขออนุญาตก่อน
ศิลปินชาวอเมริกันคนนี้ใช้ร่างคนเป็นตัวหลักในการเล่าเรื่อง ทั้งภาพวาดบนผ้าใบ งานบนผนัง และภาพที่ขยายขึ้นจอดิจิทัลขนาดใหญ่ สิ่งที่เขากลับไปถามซ้ำคือ ร่างแบบไหนถูกมองเห็นในสังคม และใครได้เห็นตัวเองอยู่ในภาพเหล่านั้นบ้าง
สำหรับเขา คำถามนี้มาจากชีวิตของผู้ชายข้ามเพศที่มองหาภาพแทนของตัวเองในประวัติศาสตร์ เขารวบรวมทั้งงานเขียน ภาพยนตร์ ดนตรี และศิลปะของชุมชน เพื่อหาคนที่เคยเดินมาก่อน ร่างในภาพจึงไม่ได้มีไว้เติมองค์ประกอบให้เต็ม แต่มันบอกว่ามีคนแบบนี้อยู่จริง และชีวิตของคนเหล่านี้มีเรื่องอื่นให้เล่าอีกมาก
ให้ร่างกายได้ทำเรื่องธรรมดา
ในนิทรรศการ They Laughed With Pleasure เมื่อปี 2020 ที่ Lowell Ryan Projects เขาวาดคนช่วยกันยกอีกคนขึ้น วาดคนวิ่ง และวาดคนยืดตัวคล้ายกำลังเต้น ท่าทางเหล่านี้ดูธรรมดามากถ้าเราไม่เคยต้องกังวลว่าร่างของตัวเองจะถูกมองอย่างไรเวลาออกไปข้างนอก
ต้นทางของงานชุดนี้คือบันทึกของ Lou Sullivan นักเขียนเกย์ข้ามเพศ การได้อ่านชีวิตของคนที่มาก่อนทำให้ Schipani รู้สึกว่าตัวเองมีที่อยู่ในเรื่องเล่า เขาจึงอยากทำภาพที่ตัวเองตอนเด็ก รวมถึงคนรุ่นหลัง มองแล้วรู้ว่าร่างแบบเดียวกับพวกเขาก็มีความสุขได้
ขนาดของภาพมีส่วนด้วย ศิลปินอธิบายว่าร่างที่ใหญ่กว่าคนจริงทำให้ผู้ชมรู้สึกเหมือนกลับไปเป็นเด็ก สำหรับเรา ความใหญ่ตรงนี้ทำให้การเต้น การวิ่ง หรือการพยุงกัน ไม่ใช่รายละเอียดเล็ก ๆ ที่เดินผ่านแล้วมองข้ามได้ง่าย ความสุขถูกวางไว้เต็มผนังเลย
ภาพเปลี่ยนตามทางที่เราเดิน
งาน Untitled ที่อาคารผู้โดยสาร B ของสนามบิน George Bush Intercontinental ในฮิวสตัน ใช้ร่างคนซ้อนกันอีกครั้ง แต่คราวนี้ผู้ชมไม่จำเป็นต้องหยุดยืนดูภาพ เพราะตำแหน่งงานอยู่ระหว่างบันไดเลื่อน มุมมองจึงเปลี่ยนไปตามการขึ้นและลงของคนเดินทาง
ในคำอธิบายผลงานของเมืองฮิวสตัน เขาพูดถึงการจัดขนาดร่างให้เปลี่ยนจากบนลงล่างและกลับกันตามทิศที่ผู้ชมเคลื่อนผ่าน สีฟ้ากับสีน้ำเงินอ้างถึงน้ำและท้องฟ้า ส่วนร่างที่ทับกันเชื่อมกับเส้นทางของผู้โดยสารที่เข้ามาพบกันชั่วครู่ในสนามบิน
พอใช้สถานที่แบบนี้เป็นส่วนหนึ่งของภาพ คนดูก็มีส่วนกำหนดสิ่งที่เห็นด้วย เราอาจมองออกเป็นคนจากระดับหนึ่ง แล้วเห็นเป็นกลุ่มสีเมื่อขยับไปอีกระดับ งานยังอยู่ที่เดิม แต่ระยะกับมุมของเราเปลี่ยน ความสัมพันธ์ระหว่างคนในภาพก็อ่านได้อีกแบบ
ความสุขที่ขอพื้นที่ใหญ่ขึ้น
ในปี 2022 เขาพางานไปอยู่บนจอที่ไทม์สแควร์ ผ่านโครงการ Art of Pride ร่วมกับ Todd Snyder โดยใช้ข้อความว่า Trans Joy is Monumental ความสุขของคนข้ามเพศถูกนำไปอยู่ในพื้นที่ที่คนจำนวนมากเห็นร่วมกัน แทนที่จะอยู่เฉพาะในห้องนิทรรศการ
จากผนังแกลเลอรีมาถึงสนามบินและจอกลางเมือง วิธีใช้ร่างคนของเขาจึงเปลี่ยนตามสถานที่ด้วย บางงานให้เราเงยหน้า บางงานให้เราเคลื่อนผ่าน และบางงานปรากฏอยู่ท่ามกลางภาพโฆษณาที่แข่งกันเรียกสายตา ขนาดไม่ได้เพิ่มแค่ความชัด แต่มันเพิ่มโอกาสที่คนจะได้พบภาพเหล่านี้
ประเด็นการถูกมองเห็นทำให้นึกถึงร่างคนใสของ Yu Jinyoung ที่เราเคยเล่าไว้ คนหนึ่งใช้ความโปร่งใสพูดถึงการซ่อนตัว ส่วน Schipani เติมร่างและสีลงในพื้นที่สาธารณะ เมื่อดูต่อกัน เราเห็นว่าการมีตัวตนในภาพไม่ใช่เรื่องเดียวกับการรู้สึกปลอดภัยเมื่อมีคนมอง
สิ่งที่เราอยากอยู่ดูต่อจึงเป็นท่าทางเล็ก ๆ ระหว่างคนเหล่านั้น ใครกำลังรับน้ำหนักใคร ใครมีที่ให้เหยียดแขน และใครได้พักโดยไม่ถูกเบียดออกจากภาพ บางทีพื้นที่ที่ทำให้คนรู้สึกว่าตัวเองอยู่ได้ ก็เริ่มจากการมีคนขยับให้กันเท่านี้เอง
ผลงานและโครงการอื่นของศิลปินอยู่ที่ Xavier Schipani
ข้อมูล: คำอธิบายแนวคิดจากศิลปิน · They Laughed With Pleasure · คำอธิบายงาน Untitled จากเมืองฮิวสตัน
Photo credit: Xavier Schipani / Ruben Diaz · ภาพจากเว็บไซต์ศิลปิน
สีและลายเส้นที่พกไปด้วยได้
โปสการ์ด Floral Childlike Art ชวนต่อจากเรื่องสีและการวาดอย่างเป็นอิสระ มาเป็นภาพขนาดเล็กที่วางใกล้ตัวได้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
