Jongjin Park เป็นศิลปินเซรามิกเกาหลีใต้ที่ใช้กระดาษชุบน้ำดินพอร์ซเลน แล้วซ้อนเป็นก้อนจนดูเหมือนปึกกระดาษสีที่ขอบเริ่มย้วย งานของเขายังเห็นเส้นบางๆ เรียงอยู่เป็นชั้น แม้ผ่านการเผาจนแข็งแล้ว เราชอบความกวนตาตรงนี้ เพราะแค่ดูรูปก็ยังอยากถามว่าตกลงมันนิ่มหรือแข็งกันแน่
ปี 2026 เขาได้รับรางวัล LOEWE FOUNDATION Craft Prize จาก Strata of Illusion งานที่ใช้กระดาษกับน้ำดินสร้างทรงคล้ายที่นั่งซึ่งยุบลงบางส่วน ข้อมูลใน The Room ของมูลนิธิระบุขนาด 45 × 75 × 56 เซนติเมตร และน้ำหนัก 65 กิโลกรัม ตัวเลขหลังนี่หนักกว่าที่หน้าตางานชวนให้เดาเยอะ ส่วนภาพที่เราเลือกมาคือผลงานชุด Artistic Stratum และ Collapsed Form เพื่อดูวิธีทำของเขาให้กว้างกว่าชิ้นที่ได้รางวัล
ขอบกระดาษที่ยังอยู่หลังเข้าเตา
ขั้นตอนเริ่มจากทาน้ำดินลงบนกระดาษเช็ดมือทีละแผ่น ก่อนนำมาซ้อนกัน ข้อมูลจาก J. Lohmann Gallery ระบุว่าเขาใช้ได้ถึง 1,000 แผ่นในงานลักษณะนี้ ความหนาจึงเกิดจากการสะสมแผ่นบางๆ ขึ้นมา แทนการเริ่มด้วยก้อนดินแล้วค่อยคว้านหรือปั้นให้ได้ทรง
ระหว่างเผา กระดาษไหม้ไป เหลือเนื้อเซรามิกที่รับรูปของแผ่นกระดาษเอาไว้ เส้นตรงขอบจึงเกี่ยวข้องกับวิธีสร้างงานจริงๆ ถ้าเพื่อนๆ เคยวางหนังสือเปียกน้ำทิ้งไว้จนหน้ากระดาษเป็นคลื่น น่าจะคุ้นกับหน้าตาของมันดี เพียงแต่ของ Park หยิบแล้วคงต้องระวังคนละแบบกับหนังสือ
เขาไม่ได้เก็บขอบให้เรียบจนลืมว่าประกอบขึ้นอย่างไร เรามองเห็นทั้งส่วนที่อัดแน่น ส่วนที่โค้ง และเส้นซึ่งเบียดกันอยู่ตามข้างก้อน ความย้วยแบบนี้ดูขัดกับคำว่าเครื่องปั้นดินเผาที่เรามักนึกถึงผิวแข็งเรียบ แต่ยังอ่านวิธีทำออกได้โดยไม่ต้องมีลูกศรอธิบายกำกับ
ก้อนสีที่ดูเหมือนต่อขึ้นมาได้
ในชุด Artistic Stratum บางชิ้นมีสีต่างกันเป็นบล็อก มองผ่านๆ คล้ายเอากองกระดาษคนละสีมาวางต่อกัน ส่วนเส้นถี่ตามขอบยังวิ่งอยู่ในแต่ละบล็อก เราว่าสีช่วยให้ดูงานง่ายขึ้นมาก เพราะเห็นส่วนประกอบแยกจากกันได้ทันที ก่อนจะค่อยสังเกตว่าทั้งหมดรวมเป็นภาชนะหรือก้อนเดียวกันอย่างไร
ภาพงาน Patch_RWBYB ปี 2024 มีขนาด 32 × 21 × 36 เซนติเมตร จึงยังเป็นขนาดที่เทียบกับของบนโต๊ะได้ การมีขนาดกำกับช่วยมาก ถ้าดูแต่ภาพแยกบนพื้นหลังเรียบ เราอาจเดาว่าเป็นชิ้นจิ๋วหรือใหญ่เท่าเฟอร์นิเจอร์ก็ได้ ทั้งที่วิธีมองและวิธียกมันคงต่างกันพอสมควร
พอมาถึง Collapsed Form การยุบตัวเห็นได้ชัดขึ้น ชื่อชุดก็บอกตรงๆ ว่าสนใจรูปทรงที่ทรุดลง งานหลายสีปี 2023 สูงเพียง 10 เซนติเมตร ขอบที่พับและโก่งจึงเป็นส่วนใหญ่ของสิ่งที่เรามองเห็น เราชอบชิ้นที่ยุบแบบนี้มากกว่าทรงเรียบร้อย เพราะเห็นความต่างของแผ่นแต่ละชั้นได้ชัดกว่า
ถ้าเทียบกับเซรามิกพิกเซลของ Toshiya Masuda ที่เราเคยเล่าไว้ ทั้งสองคนเลือกใช้ดินทำของให้ดูคล้ายวัสดุหรือภาพอีกชนิดหนึ่ง Masuda เอาขอบเหลี่ยมจากภาพดิจิทัลมาใช้ ส่วน Park เก็บลักษณะของกระดาษที่คนคุ้นมือไว้บนของแข็ง ความสนุกอยู่ตรงที่เราจำหน้าตามันได้ แต่เดาสัมผัสผิดได้เหมือนกัน
งานคราฟต์ที่ไม่จำเป็นต้องเก็บผิวให้เรียบ
รางวัลปีนี้เป็นเหตุให้กลับมาดูวิธีของ Park แต่เราไม่คิดว่าต้องรู้เรื่องรางวัลก่อนถึงจะดูงานสนุกได้ แค่เห็นขอบซ้อนๆ แล้วสงสัยว่าใช้กระดาษจริงหรือเปล่า ก็มีคำถามให้ตามต่อแล้ว สำหรับงานทดลองวัสดุ เราว่าการเริ่มต้นจากสิ่งที่คนรู้จักแบบนี้ช่วยให้เข้าใกล้งานง่ายกว่าคำอธิบายยาวๆ
สิ่งที่เราชอบอีกอย่างคือเขายอมให้วิธีประกอบยังมองเห็นอยู่ คนทำเซรามิกไม่จำเป็นต้องปิดทุกเส้นหรือขัดทุกขอบให้หายไปเสมอ งานชุดนี้มีความละเอียดจากการซ้อนแผ่นจำนวนมากอยู่แล้ว การปล่อยให้ขอบเบี้ยวบ้างจึงไม่ได้แปลว่าทำแบบลวกๆ ยิ่งดูใกล้ ยิ่งมีส่วนให้ไล่ดูว่ากระดาษแต่ละชั้นโค้งตามกันอย่างไร
เรายังไม่ได้จับงานจริง จึงบอกเรื่องสัมผัสหรือการใช้งานไม่ได้ แต่ถ้าให้เลือกดูจากภาพ เราชอบ Collapsed Form มากที่สุด โดยเฉพาะขอบที่ม้วนลงจนยังดูเหมือนกระดาษเปียกอยู่ ใครกำลังทดลองกับดิน ลองดูวิธีที่เขาเริ่มจากแผ่นบางๆ ก็น่าจะได้โจทย์กลับไปคิดต่อ โดยไม่จำเป็นต้องทำทรงเดียวกับเขา
ติดตามผลงานของศิลปินได้ที่ Jongjin Park
อ้างอิง: LOEWE FOUNDATION Craft Prize 2026, The Room, J. Lohmann Gallery และ Campus MaNa
Photo credit: Campus MaNa / Jongjin Park
เซรามิกสำหรับวางบนโต๊ะ
Shoreline Yunomi Cup เป็นอีกชิ้นสำหรับเพื่อนๆ ที่ชอบดูผิวและสีของเซรามิก ในขนาดแก้วที่นำมาใช้บนโต๊ะได้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
