กล้อง Yashica MC ตัวนี้มีฟิล์มค้างอยู่ข้างในสามปี เป็นฟิล์มหนังลอกคาร์บอนม้วนหนึ่ง ชื่อบนม้วนคือ 320T เราถ่ายจนหมดม้วนตั้งแต่ตอนนั้น แล้วก็วางกล้องทิ้งไว้แบบนั้นจริง ๆ วันที่เอาไปล้างที่ Zoomfilmlab ร้านล้างฟิล์มแถวแยกเกษตร เราเลยไม่ได้คาดหวังอะไรมาก คิดแค่ว่าอยากรู้ว่ายังเหลืออะไรอยู่บ้าง
ฟิล์มหนังลอกคาร์บอนคือฟิล์มภาพยนตร์ที่ลอกชั้นคาร์บอนด้านหลังออก เพื่อให้ล้างด้วยน้ำยา C-41 แบบฟิล์มถ่ายรูปทั่วไปได้ คนถ่ายฟิล์มชอบมันที่สีซึ่งไม่เหมือนฟิล์มถ่ายภาพปกติ แต่มันไม่ได้ถูกทำมาให้นอนรออยู่ในกล้องสามปีในบ้านที่ร้อนและชื้นขนาดนี้
สามปีในกล้อง แล้วค่อยพาไปล้าง
เรารู้ตั้งแต่ก่อนยื่นให้ร้านว่าเสี่ยง ฟิล์มที่ค้างนานขนาดนั้นมีโอกาสสีเพี้ยน แสงรั่วเข้าไปแล้ว หรือแย่กว่านั้นคือไม่เหลืออะไรให้ล้าง สิ่งที่ทำได้คือเอาไปให้คนที่ทำเรื่องนี้ทุกวันดู แล้วปล่อยให้เป็นเรื่องของน้ำยากับเวลา
สิ่งที่ได้กลับมาคือไฟล์สแกนยี่สิบสองใบ ที่ไม่มีใบไหนสีตรงเลยสักใบ บางเฟรมหลุดไปทั้งภาพ เหลือแค่คราบเหลืองอมม่วงกับเงาลายเสื้อจาง ๆ บางเฟรมมีฝ้าส้มคลุมทั้งใบเหมือนถ่ายผ่านกระจกที่โดนแดดเผา และมีขอบดำของแสงที่รั่วเข้าไปตอนไหนก็ไม่รู้
สีฟ้าอมเขียวที่เห็นเกือบทั้งม้วนน่าจะมาจากสองทางพร้อมกัน ทั้งตัวฟิล์มที่สมดุลสีมาสำหรับไฟในร่มแต่เราเอาไปถ่ายกลางแดด และการที่มันนอนรอในกล้องมาสามปี ข้อมูลในไฟล์บอกว่าสแกนด้วยเครื่อง Fuji Frontier SP-3000 ซึ่งเป็นเครื่องที่ร้านล้างฟิล์มบ้านเราใช้กันเยอะ
สิ่งที่ยังรอดกลับมา
พอไล่ดูทีละใบ ม้วนนี้กลับเล่าเรื่องได้อยู่ ทะเลยังเป็นทะเล แค่เป็นทะเลที่ฟ้าเกินจริงไปหน่อย หินกับหาดยังอยู่ครบ ตึกริมน้ำยังอ่านออกว่าเป็นตึกอะไร ความเสียหายไม่ได้ลบภาพทิ้ง มันแค่ทับอีกชั้นลงไปบนภาพ
เฟรมที่เราชอบที่สุดคือเฟรมที่คนในภาพตั้งใจโพสให้ ทั้งที่ถ่ายไปนานแล้ว ทั้งที่สีไม่เหลือเค้าเดิม แต่ท่าทางกับสายตาของวันนั้นยังอยู่ครบ ส่วนภาพสระว่ายน้ำกลายเป็นอีกแบบไปเลย น้ำเขียวขึ้น เงาแข็งขึ้น เหมือนภาพจากหนังเก่าที่ฟิล์มเก็บไม่ดี
ความสัมพันธ์ระหว่างคนถ่ายกับร้านล้างฟิล์มเป็นเรื่องที่เราเคยคุยไว้แล้วใน บทสัมภาษณ์ Deepfotohouse ว่าคนที่ล้างม้วนของเราคือคนที่เห็นภาพก่อนเราเสมอ ม้วนนี้ทำให้เห็นอีกด้านของเรื่องเดียวกัน คือเวลาที่ของที่ส่งไปมันเสียไปแล้วครึ่งหนึ่ง คนล้างก็ยังต้องหาทางดึงอีกครึ่งที่เหลือออกมา
รอบที่สอง เราไปขอซื้อกล้องใช้แล้วทิ้ง
เรากลับไปที่ร้านอีกครั้งด้วยเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับม้วนนี้ ตอนนี้เรากำลังทำ Droproll Cam กล้องตัวจริงที่ต่อกับ droproll.app แล็บฟิล์มดิจิทัลของเรา และอยากได้ชิ้นส่วนกับเลนส์จากกล้องฟิล์มใช้แล้วทิ้งแบบ Fuji QuickSnap มาลองแกะดูว่าของจริงเขาทำกันยังไง เราเลยไปถามซื้อตัวที่ใช้แล้วจากร้าน
เจ้าของร้านให้มาฟรีสามตัว ทั้งที่เราตั้งใจไปจ่ายเงิน เราเลยอยากเขียนถึงร้านไว้ตรงนี้เป็นการตอบแทน ใครอยากดูว่ากล้องที่เรากำลังทำหน้าตาเป็นยังไง ดูได้ที่ droproll.app/cam
ข้อมูลร้านเท่าที่เปิดเผยไว้
Zoomfilmlab อยู่แถวแยกเกษตร กรุงเทพฯ เปิด 9.00 ถึง 19.00 น. หยุดทุกวันอาทิตย์ ติดต่อทางไลน์ได้ที่ @zoomfilmlab ถ้าไม่สะดวกไปเอง ส่งฟิล์มทางไปรษณีย์หรือแมสเซนเจอร์ได้ โดยทักไปถามทางไลน์ก่อน ตำแหน่งร้านดูได้จาก Google Maps ส่วนงานที่ร้านล้างให้ลูกค้าคนอื่นดูได้ที่ Instagram และ Facebook ของร้าน
เท่าที่เรารู้ แถวนั้นก็ยังไม่เห็นร้านล้างฟิล์มเจ้าอื่นอยู่ใกล้ ๆ ซึ่งอาจเป็นเพราะเราหาไม่เจอเองก็ได้ แต่ความรู้สึกตอนเดินเข้าไปคือร้านแบบนี้เหลือไม่เยอะแล้วในย่านที่ไม่ใช่ย่านกล้อง
ตอนนี้ม้วน 320T ม้วนนั้นอยู่ในโฟลเดอร์เดียวกับงานอื่นของเรา สีที่เพี้ยนไปแล้วคงไม่กลับมา และเราก็ไม่คิดจะดัดมันกลับ ถ้ามีกล้องอีกตัวที่ยังมีฟิล์มค้างอยู่ข้างใน คำถามเดียวที่เหลือคือจะปล่อยให้มันรออีกนานแค่ไหนก่อนพาไปล้าง
อ้างอิง: ข้อมูลเวลาเปิดปิด ไลน์ และบริการรับส่งทางไปรษณีย์ จากโปรไฟล์ Instagram และเพจ Facebook ของร้าน · รายละเอียดม้วนฟิล์มและเครื่องสแกนจากไฟล์สแกนที่ได้รับ
Photo credit: Portjolio · ล้างและสแกนโดย Zoomfilmlab
ของติดกระเป๋ากล้องจากร้านใน Portjolio
FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot) จากร้าน jolio เป็นพวงกุญแจใส่การ์ด SD สำหรับคนที่ถ่ายทั้งฟิล์มและดิจิทัล ฝั่งฟิล์มเราลืมม้วนไว้ในกล้องได้สามปี ส่วนการ์ดความจำนั้นหายง่ายกว่านั้นมาก
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
