Erik Johansson เป็นช่างภาพชาวสวีเดนที่ประกอบภาพถ่ายเป็นฉากเหนือจริง อย่างชายที่ถือแผนที่ผืนใหญ่จนมันปูต่อไปเป็นภูเขาในภาพ Where are you going? ปี 2026 เราชอบที่เขายังเก็บหน้าตาของกระดาษเอาไว้ครบ ทั้งรอยพับ ขอบม้วน และเส้นถนน ดูออกว่าเป็นแผนที่ แต่ก็เห็นเป็นภูมิประเทศได้ในภาพเดียวกัน
ชายในเสื้อแดงดูเหมือนกำลังหาทางไปต่ออยู่จริงๆ เขาสะพายเป้ ถือแผนที่ และยืนอยู่บนพื้นกรวด ทางข้างหลังกลับกลายเป็นภูเขาสีเขียวที่ยกตัวขึ้นจากกระดาษ ความแปลกของภาพจึงอธิบายได้ง่ายมาก คนกำลังเดินอยู่บนแผนที่ของตัวเอง (แค่แผนที่ใหญ่เกินกว่าจะพับเก็บเข้ากระเป๋า)
เพื่อนๆ ลองมองตรงขอบกระดาษด้านล่าง จะเห็นว่ามันยังมีเงาตกบนพื้นกรวดอยู่ ตรงนี้แหละที่เราว่าสำคัญ ถ้าแผนที่กับพื้นหลังต่อกันไม่สนิท ภาพก็คงดูเหมือนเอาของสองอย่างมาแปะทับกัน พอแสงและมุมมองไปทางเดียวกัน ความเป็นไปไม่ได้กลับดูเป็นสถานที่ที่คนยืนอยู่ได้
เมฆที่เก็บขึ้นมาอุ้มได้
อีกชิ้นคือ Collecting Inspiration ปี 2026 เด็กในชุดสีฟ้ากำลังอุ้มก้อนสีขาวที่ดูเหมือนเมฆ รอบตัวมีเมฆก้อนเล็กกระจายอยู่ตามหญ้า ส่วนด้านล่างเป็นน้ำที่สะท้อนฟ้า ภาพนี้เล่นกับสิ่งที่เราคุ้นเคยมาก เพราะปกติเมฆอยู่ข้างบน และเราเห็นมันข้างล่างได้ผ่านเงาสะท้อน
Johansson เพิ่มเมฆขึ้นมาบนฝั่งด้วย คราวนี้เลยแยกยากขึ้นว่าเราควรเริ่มมองจากฟ้า น้ำ หรือก้อนที่เด็กถืออยู่ เราชอบตรงที่เขาไม่ต้องเพิ่มสัตว์ประหลาดหรือเมืองลอยฟ้าเข้าไปเลย มีแค่หญ้า น้ำ เด็ก และเมฆ ก็ประหลาดพอแล้ว สีฟ้าของเสื้อยังเข้ากับฟ้าในน้ำจนภาพดูสงบ ทั้งที่เรื่องในภาพผิดธรรมชาติชัดๆ
ชื่อผลงานแปลได้ประมาณว่าเก็บแรงบันดาลใจ จะมองเป็นเรื่องความคิดที่หยิบจับได้ก็พอเข้าใจ แต่เราไม่อยากรีบฟันธงว่าเขาต้องการสอนอะไร ภาพเด็กอุ้มเมฆมีเรื่องให้ดูด้วยตัวมันเองอยู่แล้ว โดยเฉพาะตอนสายตาไล่จากก้อนบนหญ้าไปหาก้อนที่สะท้อนอยู่ในน้ำ
ส่วน Your Shadow, My Horizon ปี 2026 ใช้เด็กยืนอยู่กลางทุ่งหญ้าเหมือนกัน แต่มีเงาวงกลมขนาดใหญ่ล้อมตัวเด็กไว้ มือหนึ่งถือเชือกที่พาดออกไปนอกกรอบภาพ เราไม่เห็นปลายเชือกทั้งหมด เลยยังต้องเดาว่าอะไรอยู่ข้างบน การเว้นของบางอย่างไว้นอกภาพแบบนี้ดูสนุกดี ไม่จำเป็นต้องโชว์ทุกอย่างถึงจะเล่าเรื่องได้
ก่อนต่อภาพ ต้องถ่ายของที่จะเอามาต่อ
เว็บของ Johansson อธิบายว่าเขาพยายามถ่ายองค์ประกอบจริงในสถานที่ให้ได้มากที่สุด บางงานต้องสร้างอุปกรณ์ประกอบฉากก่อน ส่วนที่ถ่ายหน้างานไม่ได้จึงค่อยจัดถ่ายในสภาพแวดล้อมที่ควบคุมได้ เขาดูแลการตกแต่งภาพเองทั้งหมด และระบุว่าใช้ภาพที่ตัวเองถ่าย โดยไม่ใช้ภาพสต็อก ภาพวาด หรือภาพที่สร้างด้วย AI
ตัวอย่างที่มีข้อมูลเบื้องหลังชัดคือ Weather Symphony ซึ่งอยู่ในชุดผลงานปี 2026 เขาเขียนว่าถ่ายงานนี้ที่สวีเดนในเดือนสิงหาคม 2025 โต๊ะออกแบบและสร้างในสาธารณรัฐเช็ก ส่วนตัวโน้ตลงสีด้วยมือ กว่าจะมาถึงไฟล์ภาพสำเร็จ จึงมีทั้งการทำของ การเดินทางไปถ่าย และการต่อภาพตามมา
ข้อมูลนี้ช่วยตอบคำถามว่าแค่ใช้โปรแกรมแต่งภาพเก่งพอไหม สำหรับวิธีทำงานของเขา เรายังต้องคิดด้วยว่าจะถ่ายจากมุมไหน แสงควรมาจากทางใด และของที่สร้างขึ้นต้องวางอย่างไรถึงจะเข้ากับฉาก เขาระบุว่าทำผลงานใหม่ประมาณปีละ 10 ชิ้น ตัวเลขนี้ค่อนข้างบอกได้ว่างานแต่ละภาพต้องเตรียมมากแค่ไหน
ภาพชุดที่หยิบมาครั้งนี้มีผลงานปี 2026 ทั้ง 6 ชิ้น จึงเห็นวิธีใช้คนกับฉากหลายแบบในงานช่วงเดียวกัน บางภาพปล่อยให้คนตัวเล็กเมื่อเทียบกับสิ่งรอบข้าง บางภาพให้คนอยู่ใกล้จนเราเห็นการจับถือของชัด เรื่องเหนือจริงเลยยังมีท่าทางธรรมดาที่เรารู้จักคอยช่วยให้อ่านภาพออก
ถ้าชอบการเปลี่ยนของคุ้นตาให้ดูผิดไปจากเดิม งานนี้ดูต่อกับรถและเสาไฟของ Chris Labrooyได้สนุก สำหรับ Johansson เราชอบภาพแผนที่มากที่สุด เพราะเห็นมุกทันที แล้วยังมีขอบกระดาษกับเงาให้กลับไปดูต่อ ส่วนเพื่อนๆ ที่อยากรู้ขั้นตอน เว็บของเขามีวิดีโอเบื้องหลังให้เปิดดูประกอบกับภาพสำเร็จได้
ดูผลงานและเบื้องหลังเพิ่มเติมที่เว็บไซต์ Erik Johansson และหน้าบันทึกการทำงานของศิลปิน
อ้างอิง: ประวัติและวิธีทำงาน · รายชื่อผลงานปี 2026 · เบื้องหลัง Weather Symphony
Photo credit: Erik Johansson · ภาพจากเว็บไซต์ศิลปิน
ของสำหรับเพื่อนๆ ที่พกกล้อง
FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot) เป็นของชิ้นเล็กสำหรับเก็บการ์ดเอสดี เหมาะกับเพื่อนๆ ที่ออกไปถ่ายวัตถุดิบมาเก็บไว้ทำภาพต่อ
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
