ถุงเท้าสีขาวที่เรียงอยู่บนราวตากผ้า กลายเป็นชิ้นส่วนของไดโนเสาร์ไปแล้ว ในภาพของ Helga Stentzel เรามองเห็นสัตว์ก่อน แล้วค่อยย้อนกลับไปไล่ว่าตรงไหนคือกางเกง ตรงไหนคือถุงเท้า ผ้ายังเป็นผ้าอยู่ครบ แต่พอมันอยู่ถูกตำแหน่ง เราก็เลิกมองมันเป็นกองซักรีดไปชั่วครู่
Stentzel เป็นศิลปินร่วมสมัยที่ทำงานในลอนดอน เธอนำเสื้อผ้า อาหาร และของใช้มาประกอบเป็นตัวละคร ก่อนถ่ายทอดออกมาเป็นงานภาพถ่ายและประติมากรรม ชุด Clothesline Animals ซึ่งเว็บไซต์ของเธอระบุว่าเริ่มในปี 2020 ใช้สถานการณ์ธรรมดามากอย่างการตากผ้าเป็นพื้นที่ทดลอง เรารู้ว่าของพวกนี้ใช้ทำอะไร จึงยิ่งเห็นชัดเมื่อมันถูกจับมาทำหน้าที่อื่น
ไดโนเสาร์ที่ไม่ต้องซ่อนถุงเท้า
คำอธิบายงาน Laundrosaurus บนเว็บศิลปินเขียนเป็นคู่มือเล่น ๆ ให้ซื้อกางเกงขาสั้น ถุงน่อง และถุงเท้าจำนวนมาก โดยเลือกสีขาวทั้งหมด จากนั้นซักแล้วจัดบนราวให้เป็นไดโนเสาร์ชนิดที่ต้องการ ขั้นตอนถัดไปคือตั้งชื่อสายพันธุ์ที่เพิ่งค้นพบ มุกนี้เริ่มตั้งแต่รายการของที่ต้องเตรียม เพราะไม่มีอะไรฟังดูเหมือนอุปกรณ์ของนักบรรพชีวินวิทยาเลย
แต่สีขาวช่วยให้เสื้อผ้าหลายชิ้นดูเป็นร่างเดียวกัน เราไม่จำเป็นต้องเชื่อว่าสัตว์ตรงหน้ามีชีวิตจริง ขอแค่เส้นรอบนอกพาให้นึกถึงไดโนเสาร์ได้ก็พอ ส่วนความเป็นถุงเท้าที่มองออกนั้นกลับทำให้ภาพมีอะไรให้ดูต่อ ถ้าเก็บรอยต่อจนหมด เหลือเพียงสัตว์ที่เนียนสนิท เราอาจไม่ได้สนุกกับการแกะวิธีประกอบเท่านี้
พอเป็น Zelda วิธีอ่านภาพก็เปลี่ยนไป ลายขาวดำทำหน้าที่บอกชนิดของสัตว์ได้ทันที ก่อนที่เราจะสำรวจส่วนอื่นของร่างกายเสียอีก ลายที่อยู่บนเสื้อผ้าได้ทำงานเพิ่มอีกอย่าง คือกลายเป็นผิวของม้าลาย การเลือกวัสดุจึงไม่ใช่แค่หาผ้าที่ดัดเป็นรูปร่างได้ แต่รวมถึงการมองว่าคนเห็นลายแบบนี้แล้วนึกถึงอะไร
ในหน้าผลงาน Stentzel ยังผูกแถบดำและขาวเข้ากับช่วงดีและช่วงยากของชีวิตด้วย ส่วนที่เราชอบในภาพคือมันเปิดให้เข้าใจได้หลายระดับ จะหยุดตรงม้าลายบนราวแล้วขำก็ได้ หรือจะอ่านความหมายที่ศิลปินเขียนเพิ่มก็ได้ ภาพไม่ได้บังคับให้เราผ่านคำอธิบายก่อนถึงจะรู้สึกอะไรกับมัน
ราวตากผ้าไม่ได้อยู่แค่หลังบ้าน
งาน Draping Dragon พาร่างมังกรไปอยู่เหนือฉากเมืองลอนดอน คราวนี้ความประหลาดไม่ได้มาจากวัสดุอย่างเดียว แต่เกิดจากขนาดและสถานที่ด้วย สัตว์ที่ไม่น่าจะอยู่ตรงนั้นปรากฏอยู่ร่วมกับอาคารที่เรายอมรับว่าเป็นของจริง ฉากรอบข้างจึงช่วยให้เราอ่านร่างของมัน และช่วยทำให้เหตุการณ์ที่เป็นไปไม่ได้ดูใกล้ตัวขึ้น
ศิลปินอธิบายมังกรตัวนี้ผ่านความอยากหลุดจากกิจวัตร โต๊ะทำงาน และหน้าจอ เมื่ออ่านคำอธิบายแล้วกลับมาดูภาพ เราอาจนึกถึงเวลาที่นั่งทำงานอยู่ แต่ใจออกไปข้างนอกก่อนแล้ว อย่างไรก็ตาม นี่คือความหมายที่เธอใส่ไว้กับผลงานเฉพาะชิ้น ไม่จำเป็นต้องนำไปอธิบายสัตว์ทุกตัวของเธอให้เป็นเรื่องเดียวกัน
สิ่งที่เชื่อมภาพเหล่านี้สำหรับเราคือการเก็บหน้าตาเดิมของวัสดุไว้มากพอ คนดูจึงสลับไปมาระหว่างสองคำตอบได้ มันคือสัตว์ และมันก็คือผ้าที่เราคุ้นอยู่ดี จังหวะนี้คล้ายกับงานของ Gab Bois ที่เปลี่ยนของคุ้นตาให้เราใช้มันอีกแบบ ทั้งคู่ให้ความรู้เดิมของคนดูเข้ามาช่วยสร้างความประหลาดในภาพ
งานแบบนี้ดูเข้าใจง่าย แต่ความเข้าใจง่ายก็เป็นเงื่อนไขที่ต้องจัดการ ถ้าใช้ผ้ามากเกินไปจนอ่านรูปร่างไม่ออก เราอาจเห็นเพียงของที่แขวนรวมกัน ถ้าทำเหมือนสัตว์เกินไปจนจำวัสดุไม่ได้ มุกเรื่องของใช้ก็อาจหาย การเหลือเบาะแสให้เราเห็นทั้งสองอย่างจึงเป็นส่วนที่ทำให้คนดูมีงานเล็ก ๆ ของตัวเอง คือค่อย ๆ แกะว่าศิลปินเห็นอะไรในของชิ้นนั้น
หลังดูสัตว์หลายตัวติดกัน ราวตากผ้าก็ยังเป็นราวตากผ้าเหมือนเดิม เพียงแต่ครั้งถัดไปที่เราหยิบถุงเท้าขึ้นมาตาก อาจมีช่วงสั้น ๆ ที่ยังไม่รีบตัดสินว่ามันควรแขวนอยู่ตรงไหน
ช่องทางศิลปิน: Helga Stentzel
อ้างอิง: แนวทางการทำงานและ Draping Dragon · Laundrosaurus · Zelda การอ่านองค์ประกอบภาพเป็นมุมมองของ Portjolio
Photo credit: Helga Stentzel · ภาพผลงานจากเว็บไซต์ศิลปิน
ตัวละครเล็ก ๆ จากร้านใน Portjolio
พวงกุญแจ Tiny Friends งานทำมือ เป็นของใช้ชิ้นเล็กที่พาตัวละครมาอยู่ในชีวิตประจำวัน ต่อจากสัตว์บนราวตากผ้าไปสู่ของที่พกออกจากบ้านได้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
