เมื่อ “ดีไซน์” กลายเป็นโบราณคดี
ลองนึกภาพเก้าอี้ตัวหนึ่งที่ทำจากกระดูกสัตว์ ผิวสัมผัสถูกย้อมดำสนิทจนเผยให้เห็นรายละเอียดระดับจุลภาคของเนื้อวัสดุ มันดูเหมือนสิ่งที่ขุดขึ้นมาจากใต้ดินของอารยธรรมที่ยังไม่เคยมีอยู่จริง นั่นคือจุดเริ่มต้นที่ทำให้เราหยุดดูผลงานของ Zbeul Studio สตูดิโอออกแบบจากปารีสที่มองดีไซน์ผ่านสายตาของนักโบราณคดี
Zbeul Studio ก่อตั้งในปี 2023 โดย Thomas Noui นักออกแบบและสถาปนิกภายใน กับ Victor Robin ช่างไม้ ทั้งคู่ทำงานอยู่ในปารีสและแชร์ความเชื่อร่วมกันว่า การออกแบบคือรูปแบบหนึ่งของโบราณคดี ไม่ใช่การขุดค้นอดีต แต่เป็นการสร้างสิ่งที่อาจถูกขุดพบในอนาคต
แนวคิดนี้ฟังดูเป็นนามธรรม แต่เมื่อเห็นผลงานจริง ทุกอย่างชัดขึ้นทันที ชิ้นงานของพวกเขาไม่ได้อยู่ในยุคสมัยใดยุคสมัยหนึ่ง มันลอยอยู่ระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคต เหมือนชิ้นส่วนของโลกที่ยังไม่มีชื่อเรียก
Archeologia Chair เก้าอี้ที่เป็นโครงกระดูก
ผลงานที่ทำให้หลายคนรู้จัก Zbeul Studio คือ Archeologia Chair เก้าอี้ที่ประกอบจากกระดูกสัตว์จริง ขึ้นรูปเป็นโครงสร้างที่ทำหน้าที่เหมือน exoskeleton หรือโครงกระดูกภายนอกของร่างกาย พวกเขาดัดแปลงเทคนิคการย้อมไม้แบบดั้งเดิมมาใช้กับกระดูก จนได้ผิวสีดำสนิทที่เน้นรายละเอียดระดับเส้นใย ผลลัพธ์คือชิ้นงานที่ดูทั้งดิบและประณีตในเวลาเดียวกัน มันคือเฟอร์นิเจอร์ที่ตั้งคำถามว่า “ขอบเขตระหว่างสิ่งมีชีวิตกับสิ่งของ อยู่ตรงไหนกันแน่?”
Cordes เชือกที่กลายเป็นแจกันโบราณ
อีกหนึ่งซีรีส์ที่น่าสนใจคือ Cordes คอลเลกชันที่หยิบเอาเทคนิคงานคราฟต์ญี่ปุ่นในการทาแล็กเกอร์อุรุชิลงบนเชือกข้าว มาตีความใหม่ในบริบทยุโรป โดยนำวัสดุตะวันตกที่ถูกลืมอย่าง Martin varnish และน้ำมันสนกลับมาใช้ ชิ้นงานทั้งห้าชิ้นทำจากเชือกป่าน ยางสน และแล็กเกอร์ ขึ้นรูปเป็นแม่แบบของภาชนะโบราณ ไม่ว่าจะเป็นไห แจกัน แอมโฟรา หรือชาม แต่ละชิ้นถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นประติมากรรมที่เรียกความทรงจำของการใช้งานในชีวิตประจำวันและพิธีกรรมกลับมา
สิ่งที่ทำให้ Cordes โดดเด่นไม่ใช่แค่รูปทรง แต่เป็นวิธีคิดที่ข้ามวัฒนธรรม เอาเทคนิคตะวันออกมาผสมกับวัสดุตะวันตก สร้างวัตถุที่ไม่ได้เป็นของวัฒนธรรมใดวัฒนธรรมหนึ่ง แต่เป็นของทุกที่และไม่มีที่ในเวลาเดียวกัน
ทำไมต้องสนใจตอนนี้
ในยุคที่ดีไซน์ส่วนใหญ่พุ่งไปข้างหน้าด้วยเทคโนโลยีและความเร็ว Zbeul Studio เลือกเดินสวนทาง พวกเขาชะลอเวลาลง หันไปหาวัสดุที่ถูกลืม เทคนิคที่เกือบสูญหาย และคำถามที่ไม่ค่อยมีใครถาม Wallpaper* ยกให้เป็นหนึ่งใน Future Icons 2026 และในปี 2025 พวกเขายังได้ร่วมแสดงผลงานในนิทรรศการ ‘Les Nouveaux Ensembliers’ ที่ Mobilier National กรุงปารีส รวมถึงมีผลงานจัดแสดงที่ Galerie BSL
สิ่งที่ทำให้ Zbeul น่าจับตาคือพวกเขาไม่ได้แค่ทำของสวย พวกเขาตั้งคำถามกับสิ่งที่เราเรียกว่า “วัตถุ” ด้วยการใช้ craft เป็นเครื่องมือในการสืบค้น ดึงเอา socio-historical narrative มาเป็นแกนของงาน ผลลัพธ์คือชิ้นงานที่ทำให้เราหยุดคิดว่า ของที่เราใช้ทุกวัน มันบอกอะไรเกี่ยวกับตัวเราและยุคสมัยของเราบ้าง
Portjolio มองยังไง
เราเลือกเขียนถึง Zbeul Studio ไม่ใช่เพราะพวกเขาดังหรือกำลังเป็นกระแส แต่เพราะวิธีคิดของพวกเขาทำให้เรามองวัตถุรอบตัวต่างไป พวกเขาพิสูจน์ว่าดีไซน์ไม่จำเป็นต้องเป็นเรื่องของ “ใหม่” เสมอไป บางทีสิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือการกลับไปหาสิ่งที่ถูกลืม แล้วมองมันด้วยสายตาใหม่ นั่นคือสิ่งที่ Portjolio ให้คุณค่ามาตลอด ความตั้งใจ ความลึก และการสร้างสรรค์ที่มีรากฐาน
ติดตามผลงานของ Zbeul Studio ได้ที่ Instagram @zbeul_studio | Galerie BSL | Artsy
เครดิตภาพ: Zbeul Studio / ภาพจาก Wallpaper* โดย Cyril Zannettacchi
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด