There, Now, Here เป็นประติมากรรมเคลื่อนไหวของ Wade and Leta ที่เอารูปทรงสีสด ลายทาง และไม้กระดกมารวมกันกลาง Circular Quay ในซิดนีย์ งานสูง 6.5 เมตรชิ้นนี้สร้างสำหรับ Vivid Sydney ปี 2026 มีทั้งลมและมอเตอร์ช่วยหมุน ส่วนคนที่เดินผ่านสามารถเข้าไปปรับเสียงได้ด้วย เราชอบตรงที่มันดูเหมือนของเล่นตั้งแต่แรกเห็น และเจ้าของงานก็ยอมให้เล่นจริงๆ
Wade Jeffree กับ Leta Sobierajski เป็นคู่ศิลปินที่ทำงานในบรุกลิน คนแรกเกิดที่เมลเบิร์น ส่วนอีกคนเป็นชาวนิวยอร์ก ทั้งคู่ทำงานตั้งแต่งานกราฟิกไปจนถึงประติมากรรมกลางแจ้ง ชิ้นนี้เป็นงานสาธารณะชิ้นแรกของพวกเขาในออสเตรเลีย จึงมีเรื่องของบ้านเกิดแทรกอยู่ทั้งในสีและเสียง โดยไม่ต้องวางรูปแผนที่หรือสัตว์ประจำชาติไว้ข้างหน้าให้รู้ทันที
ไม้กระดกสองชุดที่ใช้เล่นเสียง
เพื่อนๆ จำความรู้สึกตอนนั่งไม้กระดกได้ไหม ต้องรอให้อีกฝั่งขยับด้วยถึงจะเล่นสนุก งานนี้เอาวิธีเล่นที่คุ้นเคยมาใช้กับเสียง มีไม้กระดก 2 ชุดให้ขึ้นไปลอง และมีแถบเลื่อนสำหรับปรับความเร็ว โทนเสียง และความแตกพร่าของเสียงอีกทางหนึ่ง คนที่เข้ามาเล่นจึงมีมากกว่าปุ่มเปิดกับปิดให้เลือก
ส่วนที่หมุนอยู่ด้านบนยังขยับด้วยแรงลมและมอเตอร์ แม้เราไม่ได้เข้าไปแตะอะไร งานก็มีการเคลื่อนไหวของมันอยู่แล้ว รอบๆ มีที่นั่งทรงป่องสำหรับคนที่อยากนั่งดูเฉยๆ ตรงนี้ดี เพราะการเข้าร่วมไม่ควรแปลว่าต้องลุกขึ้นเล่นให้ครบทุกอย่าง คนเดินผ่าน คนหยุดพัก และคนที่อยากลองปรับเสียงสามารถอยู่ข้างงานเดียวกันได้
เราว่าการออกแบบให้คนเดาวิธีใช้ได้บางส่วนตั้งแต่เห็นมีผลมาก ไม้กระดกบอกให้ขึ้นไปนั่ง แถบเลื่อนบอกให้ลองเลื่อน ถ้าต้องอ่านคำอธิบายยาวก่อนถึงจะกล้าแตะ ของเล่นก็คงสนุกน้อยลง งานชิ้นนี้เลือกอุปกรณ์ที่มีวิธีใช้ค่อนข้างคุ้นมือ แล้วเพิ่มผลลัพธ์ที่คนเล่นอาจยังเดาไม่ออกเข้าไป
เสียงรถรางกับเสียงนกอยู่ในเพลงเดียวกัน
Josh Burgess เป็นคนทำเสียงประกอบ โดยนำเสียงจากซิดนีย์และส่วนอื่นของออสเตรเลียมาประกอบเป็น 3 แทร็ก มีทั้งน้ำกระทบโขดหิน เสียงรถราง สัญญาณข้ามถนน และสัตว์ท้องถิ่น ส่วนเสียงนกได้รับเครดิตถึง Jeremy Drakeford ด้วย เสียงที่คนในเมืองเจอเป็นประจำจึงถูกเอามาให้ลองฟังและปรับกันใหม่
ข้อมูลจากศิลปินระบุว่ามีแทร็กที่อ้างถึงวัฒนธรรมปาร์ตี้เต้นรำกลางแจ้งของออสเตรเลีย หรือ bush doof โดยใช้เสียงนกไลร์เบิร์ดเป็นโครงหลัก เราชอบการเลือกเสียงชุดนี้ เพราะมันเจาะจงถึงสถานที่มากกว่าการใส่เพลงบรรเลงกลางๆ ใครจะนึกว่าเสียงข้ามถนนกับเสียงนกจะมาอยู่ในเครื่องเล่นเดียวกันได้ (ส่วนจะฟังเพราะแค่ไหน คงต้องลองฟังจากงานจริง)
สีของงานก็ผูกกับออสเตรเลียเช่นกัน ทั้งคู่ลดความสดจากงานก่อนหน้า อ้างถึงภาพประเทศที่ถูกแดดเผาในบทกวี My Country ของ Dorothea Mackellar ปี 1908 พอวางข้างลายทางขาวดำ สีที่อ่อนลงก็ยังดูชัด เราว่าวิธีนี้เหมาะกับงานกลางแดดดี และมีเหตุผลให้เลือกสีมากกว่าการตามชุดสีที่กำลังนิยม
กราฟิกที่เดินเข้าไปเล่นได้
โครงสร้างกว้าง 15.65 เมตร ลึก 12.6 เมตร ใช้เหล็ก อะลูมิเนียม สีพ่นรถยนต์ และมอเตอร์ไฟฟ้า โดย Makernet เป็นผู้ผลิต ขนาดกับวัสดุเหล่านี้บอกว่าการขยายรูปทรงง่ายๆ ให้ตั้งกลางเมืองต้องคิดเรื่องการสร้างจริงมากแค่ไหน ดูเป็นของเล่นก็จริง แต่ไม่ได้สร้างแบบของเล่นชิ้นเล็กบนโต๊ะ
ถ้าเพื่อนๆ เคยอ่านเรื่อง Zebu ที่วาดรูปทรงเรขาคณิตเต็มผนังเมือง งานของ Wade and Leta ก็มีความกล้าใช้สีและรูปทรงง่ายๆ คล้ายกัน ส่วนที่เพิ่มเข้ามาคือระยะห่างระหว่างชิ้นงาน เงา การหมุน และเสียง เราต้องเผื่อการเดินของคนจริงเข้าไปในแบบด้วย ภาพสวยจากด้านเดียวจึงยังตอบโจทย์ไม่ครบ
เรื่องนี้ยิ่งชัดเมื่อ Vivid Sydney เริ่มมีโปรแกรมกลางวันในปี 2026 และเลือกงานชิ้นนี้เป็นหนึ่งในประติมากรรมหลักที่ Circular Quay เทศกาลที่คนคุ้นกับแสงตอนกลางคืนต้องคิดต่อว่าตอนกลางวันจะมีอะไรให้เล่นบ้าง รูปทรง สี และอุปกรณ์ที่ใช้มือควบคุมได้จึงมีประโยชน์ตรงๆ โดยไม่ต้องรอให้ท้องฟ้ามืดก่อน
เราไม่ได้ไปลองไม้กระดกชิ้นนี้ จึงยังบอกไม่ได้ว่าเสียงตอบสนองไวหรือเล่นพร้อมกันแล้วสนุกแค่ไหน แต่ในแง่การออกแบบ เราชอบที่มันมีทั้งของให้จับและที่ให้นั่ง คนที่ไม่ได้ตั้งใจมาดูศิลปะก็มีเหตุผลจะหยุดพักข้างๆ งานได้ สำหรับเพื่อนๆ ที่ทำงานกราฟิกแล้วอยากลองสร้างของจริง ชิ้นนี้เป็นตัวอย่างที่ควรดูทั้งภาพนิ่งและวิดีโอในหน้าโครงการของศิลปิน
ดูผลงานและวิดีโอได้ที่ Wade and Leta
อ้างอิง: ข้อมูลโครงการจากศิลปิน · วิธีเล่นจาก Vivid Sydney · โปรแกรมกลางวันปี 2026 · Colossal
Photo credit: Wade and Leta / Colossal · ภาพสินค้า: Naive Flora Tattoo / Portjolio
งานสีสดขนาดเล็กจากร้านใน Portjolio
โปสการ์ด Floral Childlike Art มีความสนุกแบบภาพวาดเด็กที่เข้ากับเรื่องการเล่นกับสีและรูปทรงในงานชิ้นนี้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
