Nour Jaouda เมื่อผ้าย้อมมือกลายเป็นภูมิทัศน์แห่งความทรงจำ
ผ้าฝ้ายย้อมด้วยสีจากพืช โครงเหล็กขึ้นสนิม เศษผ้าที่ถูกตัดแล้วเย็บกลับเข้าด้วยกัน มันไม่ใช่งาน textile ในความหมายเดิม ไม่ใช่ผ้าทอเพื่อใช้งาน ไม่ใช่ tapestry เพื่อประดับผนัง แต่เป็นสิ่งที่อยู่ตรงกลางระหว่างจิตรกรรม ประติมากรรม และสถาปัตยกรรมชั่วคราว นี่คืองานของ Nour Jaouda ศิลปินชาวลิเบียที่กำลังเปลี่ยนวิธีที่โลกศิลปะมองผ้าไปตลอดกาล
Jaouda เกิดปี 1997 ในลิเบีย เติบโตท่ามกลางความไม่แน่นอนทางการเมืองและการย้ายถิ่น ปัจจุบันเธอใช้ชีวิตสลับระหว่างไคโรและลอนดอน สองเมืองที่หล่อหลอมตัวตนทางวัฒนธรรมของเธอในแบบที่ไม่มีเมืองใดเมืองหนึ่งทำได้โดยลำพัง เธอจบปริญญาโทสาขาจิตรกรรมจาก Royal College of Art กรุงลอนดอน แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าวุฒิการศึกษาคือวิธีที่เธอทำงาน
กระบวนการของ Jaouda เริ่มจากการหาผ้าในตลาดใกล้บ้านทั้งในไคโรและลอนดอน จากนั้นเธอแยกชิ้นส่วน ย้อมด้วยสีจากพืชในโทนสีธรรมชาติที่อิ่มตัวลึก สีที่มีพลังและความไม่แน่นอนในตัวเอง ผ้าแต่ละชิ้นถูกเปลี่ยนสภาพทางกายภาพจนสีมีชีวิตขึ้นมา จากนั้นเข้าสู่กระบวนการ décollage หรือการตัดออก สิ่งที่เธอเรียกว่า “กลยุทธ์ที่รุนแรงและกวีในเวลาเดียวกัน ทำลายพอๆ กับสร้างสรรค์ การรื้อถอนกลายเป็นการเพิ่มเติม ไม่ใช่การลบล้าง” ชิ้นส่วนที่ถูกตัดถูกประกอบกลับเป็น tapestry เชิงประติมากรรม ทีละชั้น ทีละชั้น
ผลงานชิ้นสำคัญที่สุดของเธอในช่วงนี้คือนิทรรศการเดี่ยวครั้งแรกในสถาบัน “Matters of time” ที่ Spike Island เมือง Bristol สหราชอาณาจักร เธอสร้างพื้นที่คล้ายเต็นท์ขนาดใหญ่ภายในแกลเลอรีขนาดมหึมาของ Spike Island ได้แรงบันดาลใจจาก Khayamiya ศิลปะการ appliqué โบราณของอียิปต์ที่ใช้ตกแต่งภายในเต็นท์สำหรับพิธีกรรมทางสังคม ทั้งงานศพ การถือศีลอดรอมฎอน และการเฉลิมฉลองอีด สิ่งที่เธอสร้างไม่ใช่แค่งานศิลปะ แต่เป็นที่พักพิงชั่วคราว พื้นที่แห่งการรำลึก การนั่งลง และการทบทวน
งาน appliqué นี้เกิดขึ้นจากการร่วมงานกับช่างฝีมือระดับปรมาจารย์จาก Chariah-el-Khayamia หรือ “ถนนช่างทำเต็นท์” ย่านประวัติศาสตร์ในไคโร พวกเขาปักลวดลายที่ Jaouda ออกแบบลงบนผ้าที่เธอย้อมและเตรียมไว้ด้วยมือ งานทั้งหมดยาวกว่า 12 เมตร ก่อนที่ Jaouda จะเพิ่ม appliqué ชั้นสุดท้ายด้วยตัวเอง
สิ่งที่ทำให้ Jaouda น่าจับตาคือเธอไม่ได้แค่ทำงาน textile เธอใช้ผ้าเป็นภาษาสำหรับพูดเรื่องการพลัดถิ่น อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม และความทรงจำที่กำลังจะหายไป ผ้าแต่ละชิ้นคือภูมิทัศน์แห่งความทรงจำ landscapes of memory ที่รูปทรง สี และลวดลายชี้ไปยังการเผชิญหน้าต่างๆ ข้ามกาลเวลาและพื้นที่ ผลงานของเธออยู่ในคอลเลกชันของ Tate, Arts Council England, The Hepworth Wakefield และ Guggenheim Abu Dhabi เธอเคยแสดงใน Venice Biennale ครั้งที่ 60, Islamic Arts Biennale ที่ Jeddah, Hauser & Wirth และ Art Basel Statements
สำหรับ Portjolio แล้ว Jaouda คือตัวอย่างของศิลปินที่เข้าใจว่า craft ไม่จำเป็นต้องแยกจาก concept ผ้าย้อมมือเป็นได้ทั้งวัตถุ ภาพวาด ประติมากรรม และสถาปัตยกรรม ถ้าคนทำมันมีเรื่องที่ต้องเล่า
ลิงก์: nourjaouda.com | Instagram: @nourjaouda
เครดิตผลงาน: ผลงานทั้งหมดโดย Nour Jaouda / ภาพจากเว็บไซต์ศิลปิน nourjaouda.com / ภาพ “A House between two houses” โดย Nicholas Knight
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด