คนดูฟุตบอลสองคนยกแขนอยู่หน้าสนาม แต่ตัวใหญ่กว่านักเตะในสนามหลายเท่า งานของ Jiannan Wu ทำให้เราสะดุดกับระยะตรงนี้ก่อนจะทันมองสกอร์ พอไล่สายตาขึ้นไปก็เจอทั้งเฮลิคอปเตอร์ เปลวไฟ และคนที่เหมือนหลุดมาจากคนละเหตุการณ์ ทุกอย่างอยู่ในกรอบเดียวกัน แต่ไม่ได้ยอมอยู่ในขนาดเดียวกัน
ถ้าเห็นผ่านหน้าจอ เราอาจคิดว่านี่เป็นภาพตัดปะสามมิติ พอดูเงาบนผนังถึงรู้ว่าตัวคนกับขอบสนามยื่นออกมาจริง ๆ ความแปลกไม่ได้อยู่แค่การเอาของหลายอย่างมารวมกัน แต่อยู่ที่เขาบังคับให้เรามองฉากนี้จากตำแหน่งหนึ่ง แล้วปล่อยให้ขนาดที่ผิดไปทำงานกับความรู้สึกของเรา
เริ่มจากภาพตรงหน้า แล้วค่อยสร้างความลึก
ศิลปินชาวจีนคนนี้ทำทั้งประติมากรรมและงานนูนติดผนัง เรื่องที่หยิบมาใช้มีตั้งแต่กีฬา การเมือง ไปจนถึงชีวิตในบ้าน เว็บของเขาอธิบายงานไว้ว่าเป็นการมองชีวิตร่วมสมัยผ่านเรื่องเล่าที่ทั้งขี้เล่นและเสียดสี ส่วนพื้นฐานการวาดภาพที่แกลเลอรี accesso กล่าวถึงก็ช่วยอธิบายได้ว่า ทำไมงานที่มีความหนาจึงยังอ่านคล้ายภาพหนึ่งภาพ
ในบทสัมภาษณ์กับ It's Nice That เขาเล่าว่าจะจัดองค์ประกอบด้านหน้าให้ได้ก่อน แล้วค่อยคิดว่าต้องแบ่งความลึกกี่ชั้น บางขั้นใช้แบบจำลองดิจิทัลหรืองานพิมพ์สามมิติทดสอบสัดส่วน จากนั้นจึงลงรายละเอียดท่าทาง สีหน้า และของชิ้นเล็ก ๆ แสงกับสีเป็นส่วนที่เขาใช้กำหนดว่าเราควรมองตรงไหนก่อน
ฉากโต๊ะอาหารทำให้วิธีนี้เห็นชัดขึ้น คนรอบโต๊ะยื่นแขน ชนแก้ว หันหน้าเข้าหากัน บางคนเอนไปจนเกือบกินพื้นที่ของคนข้าง ๆ เราเห็นอาหารอยู่กลางวง แต่สายตากลับวิ่งตามมือก่อน เพราะมือแต่ละคู่กำลังบอกว่าคนไหนคุยกับใคร และคนไหนอยากเข้าไปอยู่ในบทสนทนานั้น
โต๊ะเดียวจึงมีหลายเหตุการณ์เกิดพร้อมกัน ภาพรวมดูครึกครื้น แต่พอเลือกมองทีละคน ความรู้สึกก็ไม่เหมือนกันเสียทีเดียว สำหรับเรา ความอึดอัดเล็ก ๆ มาจากการที่ทุกคนอยู่ใกล้กันมากจนแทบไม่มีที่ให้ถอย ไม่จำเป็นต้องมีคำอธิบายว่าความสัมพันธ์ของคนกลุ่มนี้เป็นยังไง ท่านั่งกับระยะห่างก็ทำให้เราคิดต่อได้แล้ว
เรื่องใหญ่ถูกย่อ แต่คนไม่ได้หายไป
เมื่อเปลี่ยนจากโต๊ะอาหารมาเป็นฝูงชนรอบเครื่องบิน สีสดก็หายไป เหลือขาว เทา และเงาที่คนแต่ละตัวทับกันอยู่ คนบนหลังเครื่อง คนใต้ปีก และคนตรงขอบล่างทำให้สายตาเราหยุดเป็นช่วง ๆ ดูภาพรวมแล้วเห็นฝูงชน แต่ดูใกล้ลงไปกลับต้องอ่านทีละร่าง
ตรงนี้ทำให้นึกถึงงานวิดีโอของ Yuge Zhou ที่ตัดต่อคนต่างเวลาให้มาใช้เมืองร่วมกัน ทั้งสองคนจัดความสัมพันธ์ขึ้นใหม่ผ่านพื้นที่ของภาพ สำหรับ Wu การยื่นตัวคนออกจากพื้นหลังยังเพิ่มเงาจริงเข้าไปด้วย เงานั้นทำให้คนตัวเล็ก ๆ มีน้ำหนักมากกว่าการเป็นรายละเอียดในฉาก
ส่วน The Death of Dragon ปี 2024 เอามังกรลงมาอยู่กลางถนนที่มีรถกับคนล้อมอยู่ แทนที่จะพาเราไปปราสาทหรือสนามรบ ตัวมันกลับขวางช่องจราจร รถซ้อนกันอยู่ข้างทาง และมีคนก้มลงใกล้ลำตัว ฉากที่ควรเป็นเรื่องแฟนตาซีเลยดูคล้ายเหตุการณ์ที่คนเดินผ่านต้องหยุดมอง
เราอ่านมังกรได้ทันทีว่าเป็นสิ่งผิดที่ แต่คนรอบตัวมันกลับทำให้ภาพมีความคุ้นเคยขึ้นมา ใครสักคนยืนดู ใครสักคนเข้าไปใกล้ ความใหญ่ของสัตว์ไม่ได้กลบพฤติกรรมเล็ก ๆ เหล่านี้ ยิ่งมองนาน เราก็ยิ่งเลิกถามว่ามังกรมาได้ยังไง แล้วหันไปดูว่าคนจัดการกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าอย่างไร
งานชื่อ Love Story ปี 2024 ยังอยู่ในชุดผลงานที่แกลเลอรีนำเสนอ ขณะที่รายการของปี 2026 มี Swing Upon the Sixpence เพิ่มเข้ามา เขาจึงยังทำงานต่อเนื่อง ไม่ได้หยุดอยู่กับฉากข่าวชุดใดชุดหนึ่ง สิ่งที่เราเลือกมองในงานเหล่านี้คือวิธีให้ท่าทางของคนรับหน้าที่เล่าเรื่อง แทนการฝากทุกอย่างไว้กับชื่อผลงาน
ภาพเหตุการณ์หนึ่งอาจผ่านตาเราในไม่กี่วินาที แต่พอมันมีความหนา มีคนซ้อนอยู่ข้างหลัง และมีเงาตกบนผนัง คนที่เราเคยมองข้ามตรงขอบภาพก็อาจกลายเป็นคนที่เราอยากยืนดูต่ออีกหน่อย
ผลงานและช่องทางของศิลปิน: Jiannan Wu
อ้างอิง: ประวัติและแนวทางจากศิลปิน · บทสัมภาษณ์ It's Nice That · accesso galleria · ข้อมูลผลงานจาก Gallery Poulsen
Photo credit: Jiannan Wu · ภาพผลงานจากเว็บไซต์ศิลปิน
ตัวละครชิ้นเล็กจากร้านใน Portjolio
พวงกุญแจ Tiny Friends งานทำมือ เป็นของชิ้นเล็กสำหรับคนที่ชอบมองคาแรกเตอร์ในรูปของวัตถุที่หยิบจับได้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
