Iris van Herpen เมื่อเสื้อผ้ากลายเป็นสิ่งมีชีวิต
มีเสื้อตัวหนึ่งที่ทำจากสาหร่ายเรืองแสง
ไม่ใช่ลายพิมพ์ ไม่ใช่ภาพจำลอง แต่เป็นสาหร่ายจริงๆ สายพันธุ์ Pyrocystis lunula ที่เปล่งแสงในความมืด ถูกหล่อเลี้ยงอยู่ในซิลิโคนและเจลสารอาหาร วางทับลงบนผ้าไหมออร์แกนซาและทูล ราวกับร่างกายมนุษย์กำลังกลายเป็นแหล่งกำเนิดแสงไปในตัว
นั่นคือผลงานจากคอลเลกชัน Sympoiesis ปี 2025 ของ Iris van Herpen ดีไซเนอร์ชาวดัตช์ที่ทำงานอยู่ตรงรอยต่อระหว่าง haute couture กับวิทยาศาสตร์มาตลอดกว่าสิบห้าปี
ตั้งแต่วันที่ 16 พฤษภาคมนี้ Brooklyn Museum ในนิวยอร์กจะเปิดนิทรรศการ Sculpting the Senses การเดินทางครั้งแรกของนิทรรศการนี้สู่อเมริกาเหนือ หลังจากเริ่มต้นที่ Musée des Arts Décoratifs ในปารีสเมื่อปี 2023 แล้วเดินทางผ่านบริสเบน สิงคโปร์ และร็อตเตอร์ดัม
ผลงานกว่า 140 ชิ้นถูกจัดวางตามธีมที่ Van Herpen หมกมุ่นมาตลอดอาชีพ ความลี้ลับของน้ำ โครงสร้างกระดูกและระบบกายวิภาค ฟิสิกส์ของการเคลื่อนไหว การรับรู้ของแสงและเสียง และความเชื่อมโยงอันซับซ้อนของสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติ
สิ่งที่ทำให้งานของ Van Herpen แตกต่างในวงการแฟชั่นไม่ใช่แค่รูปทรง แต่คือกระบวนการ เธอเป็นดีไซเนอร์คนแรกที่นำ 3D printing มาใช้สร้างคอลเลกชันบน runway ตั้งแต่ยุคที่เทคโนโลยีนี้ยังไม่เคยก้าวออกจากห้องทดลอง การตัดด้วยเลเซอร์ อัลกอริทึม และวัสดุที่ยืมมาจากสถาปัตยกรรมและวิศวกรรม แก้วเป่า เพล็กซิกลาส โลหะ PETG วัสดุย่อยสลายได้ที่ผ่านการพิมพ์สามมิติ ถูกนำมาผสานกับงาน couture ดั้งเดิมอย่างการปักมือและการทอผ้าไหม
ชุด Hydrozoa จากคอลเลกชัน Sensory Seas ปี 2020 อ้างอิงโครงสร้างของ hydrozoan สิ่งมีชีวิตจิ๋วใต้ทะเลลึก และภาพวาดเซลล์ประสาทของ Santiago Ramón y Cajal นักกายวิภาคศาสตร์ชาวสเปน แผ่น PETG ถูกตัดด้วยเลเซอร์อย่างละเอียดแล้วซ้อนทับบนผ้า glass organza สร้างพื้นผิวที่เปลี่ยนรูปตามแสงและการเคลื่อนไหวของร่างกาย
ชุด Phantom’s Coral จากคอลเลกชัน Sympoiesis สร้างจากลวดทองเหลืองหลายพันเส้นที่ขึ้นรูปให้คล้ายปะการัง ทุกเส้นถูกจัดวางด้วยมือ ไม่มีส่วนไหนเหมือนกัน
Van Herpen ไม่เคยทำงานคนเดียว ทุกคอลเลกชันเกิดจากการทำงานร่วมกับสถาปนิก วิศวกร นักวิทยาศาสตร์ และศิลปิน ชุด Loie Dress สร้างจากผ้าไหมซาตินและเรซิน เป็นผลจากการศึกษาท่วงท่าของ Loie Fuller นักเต้นยุค Art Nouveau ผู้เคยใช้ผ้าและแสงสร้างภาพลวงตาบนเวทีเมื่อกว่าร้อยปีก่อน ร่องรอยของการเคลื่อนไหวนั้นถูกแปลงเป็นโครงสร้างแข็งที่หยุดนิ่ง ราวกับจับช่วงเวลาหนึ่งของการหมุนไว้ได้
นิทรรศการ Iris van Herpen: Sculpting the Senses จัดแสดงที่ Brooklyn Museum นิวยอร์ก ตั้งแต่ 16 พฤษภาคม ถึง 6 ธันวาคม 2026
ภาพ: Brooklyn Museum / David Ụzọchukwu / Molly SJ Lowe
เสื้อผ้าของ Van Herpen ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อสวมใส่ในชีวิตประจำวัน มันถูกสร้างขึ้นเพื่อตั้งคำถามเงียบๆ ว่าร่างกายมนุษย์กับธรรมชาติแยกออกจากกันได้จริงหรือ และบางที คำตอบก็อยู่ตรงพื้นผิวบางๆ ระหว่างผิวหนังกับผ้านั่นเอง
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด