ในน้ำพุกลาง City Hall Park มีนกยืนอยู่หลายตัว ตัวหนึ่งเงยคอขึ้นแล้วมีน้ำพุ่งออกจากปาก อีกตัวมีลำตัวสีส้มอมชมพูที่ไม่ใช่สีของนกชนิดไหนบนโลก คนที่เดินผ่านตอนเที่ยงส่วนใหญ่ไม่หยุด เพราะน้ำพุแห่งนี้เคยมีรูปปั้นอยู่แล้วมาตลอด
งานชุดนี้ชื่อ Heads or Tails ของ Genesis Belanger ศิลปินที่เกิดปี 1978 ที่รัฐแมสซาชูเซตส์ จัดโดย Public Art Fund มี Melanie Kress เป็นภัณฑารักษ์ ติดตั้งอยู่ในสวนสาธารณะกลางแมนฮัตตันไปจนถึงวันที่ 15 พฤศจิกายน 2026
วิธีเข้าไปโดยไม่ประกาศตัว
สิ่งที่ Belanger ทำกับสวนแห่งนี้ไม่ใช่การเอางานไปวางเพิ่ม แต่เป็นการหาของที่สวนสาธารณะมีอยู่แล้วแล้วทำเวอร์ชันของตัวเองใส่เข้าไปแทน สวนมีน้ำพุ เธอใส่นก สวนมีแปลงต้นไม้ เธอใส่ต้นไม้ในกระถางที่ยังไม่ได้ลงดิน สวนมีอนุสาวรีย์ เธอใส่รูปปั้นสัมฤทธิ์สองตัว
ผลคือคนที่ไม่รู้ว่ามีนิทรรศการอาจเดินผ่านไปทั้งสวนโดยรู้สึกแค่ว่ามีอะไรผิดที่ผิดทางเล็กน้อย ความรู้สึกนั้นคือจุดที่งานทำงาน
City Hall Park เป็นสวนที่มีสถานะแปลกอยู่แล้ว มันอยู่ติดศาลาว่าการเมือง มีคนใส่สูทเดินตัดผ่านไปประชุม มีนักท่องเที่ยวนั่งพักเท้า และมีคนมาชุมนุมประท้วงเป็นระยะ พื้นที่แบบนี้ถูกใช้เพื่อประกาศอะไรบางอย่างมาตลอด การเอางานศิลปะที่ไม่ประกาศอะไรเลยเข้าไปวางจึงเป็นการเลือกที่ตั้งใจ
ต้นไม้ที่ยังไม่ได้ปลูก
ต้นไม้ผลสามต้นตั้งอยู่ในกระถางบนแท่นมีล้อ ราวกับเพิ่งถูกเข็นมาถึงแล้วรอคนมาลงดินให้ ใบเป็นสัมฤทธิ์ที่ขึ้นสนิมเขียว ผลเป็นทรงกลมสีชมพูอมแดง ดอกเป็นสีพีชอ่อน สีเหล่านี้ไม่ได้พยายามเลียนธรรมชาติ มันเป็นสีของขนมหวานและของในโฆษณา
ตำแหน่งที่วางทำให้ต้นสัมฤทธิ์ยืนคู่กับต้นไม้จริงที่โตอยู่ในแปลงเดียวกัน ต้นจริงเปลี่ยนใบตามฤดู ต้นของ Belanger จะอยู่แบบเดิมทุกวันจนถึงเดือนพฤศจิกายน
Belanger ปั้นงานส่วนใหญ่ด้วยมือจากดินก่อน แล้วค่อยหล่อเป็นสัมฤทธิ์หรือซีเมนต์ผสมสี ร่องรอยของการปั้นด้วยมือยังอยู่บนผิวงาน ทั้งที่วัสดุสุดท้ายเป็นของแข็งที่ตั้งใจให้อยู่กลางแจ้งได้เป็นปี งานเซรามิกที่ถูกแปลไปอยู่ในวัสดุอื่นแบบนี้ ใกล้กับสิ่งที่เราเคยเขียนถึงใน งานพอร์ซเลนของ Zemer Peled
รูปปั้นที่ถือของผิดชิ้น
สองชิ้นที่เป็นสัมฤทธิ์ขนาดใหญ่คือการตีความรูปเทพีแห่งความยุติธรรมใหม่ ในเวอร์ชันมาตรฐาน เทพีถือตราชั่งกับดาบและปิดตาตัวเอง ในเวอร์ชันของ Belanger สิ่งที่อยู่ในมือเปลี่ยนไป
ตัวหนึ่งถือใบหน้าอีกใบไว้ในมือแล้วมองมันอยู่ ใบหน้าในมือกับใบหน้าของตัวรูปปั้นเองมีลักษณะคล้ายกันจนแยกไม่ออกว่าอันไหนเป็นของจริง เป็นการถามเรื่องการแยกจริงออกจากปลอมโดยไม่ต้องเขียนคำถามนั้นลงบนป้าย
ท่าทางของทั้งสองตัวไม่ได้สง่าแบบอนุสาวรีย์ มันนั่งย่อ ยืดแขน บิดตัว เหมือนคนที่ค้างอยู่กลางการเคลื่อนไหวบางอย่าง ไม่ใช่คนที่ยืนอยู่บนฐานเพื่อให้คนมองขึ้นไป
สีที่เธอเลือกใช้ทำงานแบบเดียวกัน สัมฤทธิ์ที่ขึ้นสนิมเขียวคือสีของอนุสาวรีย์เก่าทั่วเมือง แต่พอวางไว้ข้างของสีชมพูพาสเทลในชิ้นเดียวกัน สีเขียวนั้นก็เลิกอ่านว่าเก่าแก่ทันที มันกลายเป็นแค่สีหนึ่งในจานสีของขนม
ชื่อที่เลือกไว้ก่อนรู้ผล
ชื่อ Heads or Tails มาจากการโยนเหรียญ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เหรียญยังลอยอยู่กลางอากาศและยังไม่มีใครรู้ว่าจะออกด้านไหน Belanger บอกว่าเธอสนใจสภาวะแบบนี้ คือช่วงที่ยังไม่รู้ผลแต่รู้ว่ากำลังจะเปลี่ยน
งานทั้งหมดของเธอตั้งอยู่บนความสนใจเรื่องการโฆษณา การบริโภค และวิธีที่คนหาทางรับมือกับสิ่งที่มากเกินไป เธอทำงานด้วยพอร์ซเลน สโตนแวร์ โลหะ ไม้ และงานบุผ้า สร้างฉากที่ของแต่ละชิ้นทำหน้าที่แทนความรู้สึกของคน มากกว่าจะเป็นแค่ของ
สิ่งที่เหลืออยู่หลังเดินออกจากสวนไม่ใช่รูปทรงของนกหรือของต้นไม้ แต่เป็นความรู้สึกว่ารูปปั้นในสวนสาธารณะที่เราเดินผ่านมาทั้งชีวิต ก็เคยถูกใครสักคนเลือกไว้แทนเราเหมือนกัน
ติดตามผลงานของศิลปินได้ที่ Instagram ของ Genesis Belanger และดูรายละเอียดนิทรรศการที่ Public Art Fund
Photo credit: ภาพติดตั้งผลงานเผยแพร่โดย Public Art Fund
ชวนดูของในเว็บ
แก้วเซรามิกปั้นมือ เคลือบด้าน ของที่ยังเหลือร่องรอยนิ้วมือของคนปั้นไว้บนผิว แบบเดียวกับที่งานหล่อสัมฤทธิ์เก็บรอยดินเอาไว้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด