ลองนึกภาพขิง ขมิ้น มันเทศ เม็ดมะม่วงหิมพานต์ และเปลือกโกโก้ ถูกประกอบเข้าด้วยกันเป็นร่างของสิ่งมีชีวิตที่ไม่เคยมีอยู่จริง จากนั้นร่างเหล่านั้นก็ถูกหล่อด้วยบรอนซ์ กระบวนการที่เปลี่ยนสิ่งมีชีวิตหนึ่งให้กลายเป็นอีกสิ่งหนึ่ง และหยุดการเคลื่อนไหวของวัตถุที่เคยเน่าเปื่อยได้ให้กลายเป็นนิรันดร์
นี่คือโลกของ Diambe ศิลปินชาวบราซิลจากริโอเดจาเนโร เกิดปี 1993 ที่ทำงานข้ามเส้นแบ่งระหว่างจิตรกรรม ประติมากรรม ภาพยนตร์ และสิ่งทอ ด้วยภาษาทางศิลปะที่ธรรมชาติ พิธีกรรม และการเคลื่อนไหว ถักทอเข้าด้วยกันเป็นเรื่องเล่าแบบ hybrid ที่ไม่อาจจัดอยู่ในกรอบใดกรอบหนึ่ง
สิ่งที่ทำให้ Diambe น่าสนใจไม่ใช่แค่ผลงาน แต่เป็นกระบวนการ ศิลปินผสม egg tempera ขึ้นเอง เทคนิคโบราณที่ใช้ไข่เป็นตัวประสาน ด้วยความตระหนักรู้ถึงประเพณีที่ย้อนไปหลายศตวรรษ ทั้งจากแอฟริกาและบราซิล ภาพวาดของ Diambe ไม่ใช่ landscape ธรรมดา แต่เป็นทิวทัศน์ที่ซ้อนทับไปด้วยร่างกาย ธรรมชาติ และสิ่งมีชีวิตในจินตนาการ สีสันอุ่นหนักแบบดินและแร่ธาตุ ราวกับภาพเขียนเหล่านั้นเองก็ถูกปลูกขึ้นมาจากพื้นดิน
ในนิทรรศการ “honey honey honey” ที่ kaufmann repetto นิวยอร์ก (ตุลาคม–ธันวาคม 2024) Diambe นำเสนอ novas mucosas ชุดสิ่งมีชีวิตข้ามสายพันธุ์ที่ปรากฏในรูปบรอนซ์ patinated สีทองและสีดำ ควบคู่กับจิตรกรรมทิวทัศน์ที่วาดด้วย tempera บนผ้าลินิน ชื่อนิทรรศการมาจากความใกล้ชิดที่ศิลปินมีกับผึ้ง ขี้ผึ้ง และกลิ่นน้ำผึ้ง ตลอดกระบวนการสร้างสรรค์ เพราะเทคนิค lost-wax casting ที่ Diambe ใช้นั้นเริ่มต้นจากขี้ผึ้งจริงๆ
ผลงานชิ้นที่โดดเด่นคือ “honeycomb iv pure honey” (2024) ประติมากรรมบรอนซ์ patinated ขนาด 36 x 26 x 25 ซม. ที่ดูเหมือนรังผึ้งที่ถูกแปรสภาพเป็นโลหะ พื้นผิวเป็นหลุมลึกคล้ายรังผึ้งจริง แต่ความแวววาวของบรอนซ์ทำให้มันดูเหมือนวัตถุจากยุคโบราณ หรืออาจเป็นจากอนาคต สิ่งที่น่าสนใจคือวิธีที่ Diambe ทำให้เส้นแบ่งระหว่าง “สิ่งมีชีวิต” กับ “วัตถุ” เลือนหายไป
ผลงานล่าสุดของ Diambe ในปี 2026 อย่าง “Quando eu chegar em casa VI” (เมื่อฉันกลับถึงบ้าน) เป็นจิตรกรรม tempera บนผ้าลินิน ขนาด 90 x 60 ซม. ที่จัดแสดงผ่าน Simões de Assis แกลเลอรีในเซาเปาโลและกูรีตีบา งานชิ้นนี้สะท้อนถึงการกลับสู่รากเหง้าของศิลปิน ทิวทัศน์ที่ปรากฏเป็นเหมือนแผนที่ทางจิตใจ เส้นสายของภูเขาและแม่น้ำซ้อนทับกับร่างกายที่ไม่ชัดเจน ทุกอย่างไหลเข้าหากัน
ในยุคที่ศิลปะร่วมสมัยมักพึ่งพาเทคโนโลยีและสื่อดิจิทัล Diambe เลือกเส้นทางตรงข้าม กลับไปหาวัสดุธรรมชาติ เทคนิคโบราณ และกระบวนการที่ต้องใช้มือทั้งสองข้าง ขี้ผึ้ง ไข่ ดินสี และพืชผัก กลายเป็นเครื่องมือในการสำรวจคำถามร่วมสมัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ ความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ และความหมายของ “การแปรสภาพ” ในทุกระดับ
Portjolio เลือกเขียนถึง Diambe เพราะเชื่อว่าศิลปินคนนี้กำลังทำสิ่งที่หายากในวงการศิลปะปัจจุบัน สร้างงานที่มีรากลึกทางวัฒนธรรมและวัสดุ แต่พูดภาษาที่คนทั้งโลกเข้าใจได้ งานของ Diambe ไม่ได้ต้องการคำอธิบาย แค่ยืนดู ก็รู้สึกได้ว่ามีบางอย่างเคลื่อนไหวอยู่ข้างใน
ติดตามผลงานของ Diambe ได้ที่ Artsy | kaufmann repetto | Simões de Assis
เครดิตผลงาน: Diambe / ภาพจาก kaufmann repetto, New York นิทรรศการ “honey honey honey” (2024) และ Artsy
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด