ซื้องานศิลปะออนไลน์ ปลอดภัยไหม เงินพักตรงกลางจนของถึงมือ

เคยไหม เลื่อนดูงานในไอจีร้านเล็ก ๆ อยู่ดี ๆ ก็เจอชิ้นที่ถูกใจมาก ราคาก็ไม่ได้เกินตัว ทักไปถามแล้วร้านตอบดีด้วย จนถึงประโยคว่า "โอนแล้วส่งสลิปมาได้เลยค่ะ" มือเราก็ชะงักไปหนึ่งจังหวะ ไม่ใช่เพราะคิดว่าเขาจะโกง แต่เพราะเราไม่รู้จักเขาเลย และเงินที่โอนไปแล้วมันเรียกกลับไม่ได้

ฝั่งร้านก็ไม่ได้สบายใจกว่ากันเท่าไหร่ ใครเคยขายงานเองน่าจะเคยเจอ ลูกค้าทักมาถามยาวสิบข้อความ ตกลงกันเรียบร้อยว่าเอาชิ้นนี้ สีนี้ ไซซ์นี้ แล้วก็เงียบหายไปเฉย ๆ พอเจอบ่อยเข้าร้านก็เริ่มขอมัดจำ พอขอมัดจำ คนที่ยังไม่เคยซื้อก็ยิ่งลังเล วนกันอยู่แบบนี้

คำถามว่าซื้องานศิลปะออนไลน์ ปลอดภัยหรือเปล่า จริง ๆ แล้วไม่ได้อยู่ที่ว่าใครเป็นคนไม่ดี มันอยู่ที่ว่าต้องมีคนขยับก่อนหนึ่งฝ่ายเสมอ โดยที่ไม่มีอะไรค้ำไว้ให้ทั้งคู่ Portjolio Care คือส่วนที่เข้ามาอยู่ตรงกลางของช่องว่างนั้น หลักการมันง่ายกว่าที่คิด คือเงินไม่ได้วิ่งจากผู้ซื้อไปเข้าบัญชีร้านทันที แต่พักไว้กับ Portjolio ก่อน จนกว่าของจะถึงมือ

ปัญหาไม่ได้อยู่ที่คนโกง แต่อยู่ที่ไม่มีใครกล้าขยับก่อน

ลองนึกภาพการซื้อขายผ่านแชทดู ผู้ซื้อต้องเชื่อก่อนว่าโอนไปแล้วจะได้ของ ร้านต้องเชื่อก่อนว่าลงมือทำแล้วจะได้เงิน สองอย่างนี้เกิดพร้อมกันไม่ได้ เลยต้องมีใครสักคนยอมเสี่ยง และคนที่เสี่ยงมักจะเป็นคนที่อยากได้มากกว่า

ผลคือทั้งสองฝั่งพัฒนากลไกป้องกันตัวเองขึ้นมาเอง ผู้ซื้อไล่ดูรีวิว ส่องว่าร้านมีคนติดตามเท่าไหร่ ถามเพื่อนว่าเคยสั่งไหม ส่วนร้านก็ขอมัดจำครึ่งหนึ่ง ขอสลิปก่อนเริ่มงาน บางร้านถึงขั้นเขียนกติกาไว้ยาวเหยียดในโพสต์ กลไกพวกนี้ช่วยได้จริง แต่มันแลกมาด้วยความหนืด งานที่น่าจะจบใน 2 นาทีเลยยืดเป็น 2 วัน แล้วหลายครั้งก็หายไปกลางทาง

สิ่งที่คนกลางทำได้คือตัดข้อ "ใครขยับก่อน" ทิ้งไปเลย ทั้งคู่ขยับพร้อมกันได้ เพราะเงินอยู่ในที่ที่ทั้งสองฝ่ายเห็นตรงกันว่ายังไม่เป็นของใคร

ซื้องานศิลปะออนไลน์ ปลอดภัยขึ้นตรงไหนเมื่อเงินพักไว้ตรงกลาง

เส้นทางของเงินหนึ่งออเดอร์บน Portjolio เดินแบบนี้ ผู้ซื้อชำระเงินเข้ามา ยอดนั้นเข้าไปพักไว้กับ Portjolio Care ร้านเห็นออเดอร์ รู้ว่าชำระเงินแล้วจริง แต่ยังถอนไม่ได้ ร้านแพ็คของแล้วกดส่ง ผู้ซื้อได้ของแล้วกดยืนยันว่าได้รับ ยอดถึงจะขยับไปเป็นเงินพร้อมถอนในสมุดบัญชีร้าน

มีข้อหนึ่งที่คนมักถามว่าแล้วถ้าผู้ซื้อได้ของแล้วแต่ลืมกดล่ะ ร้านจะรอไปตลอดชาติไหม คำตอบคือไม่ ระบบจะปล่อยยอดให้ร้านเองภายใน 7 วันหลังร้านกดส่งของ นี่เป็นจุดที่เราคิดว่าออกแบบมาถูกแล้ว เพราะคนกดรับของตรงเวลามีน้อยกว่าที่คิด และร้านไม่ควรต้องมาไล่ทวงให้ลูกค้ากดปุ่ม

ที่สำคัญกว่านั้น ต่อให้ยอดถูกปล่อยไปแล้ว ผู้ซื้อยังแจ้งปัญหาได้อยู่ ภายใน 7 วันหลังได้รับของ แปลว่าการที่เงินเดินต่อ ไม่ได้แปลว่าประตูปิดใส่ผู้ซื้อ

ฝั่งร้านได้อะไร ในเมื่อเงินไม่ได้เข้าทันที

ถ้ามองผิว ๆ ระบบพักเงินดูเหมือนเข้าข้างผู้ซื้อฝ่ายเดียว ร้านต้องทำงานก่อน ต้องส่งของก่อน แล้วค่อยได้เงิน แต่ลองคิดจากมุมคนขายจริง ๆ สิ่งที่ร้านกลัวที่สุดไม่ใช่การได้เงินช้าไปหนึ่งสัปดาห์ มันคือการลงมือทำงานไปแล้วไม่ได้เงินเลยต่างหาก

ทุกออเดอร์ที่เด้งเข้ามาในระบบคือออเดอร์ที่ชำระเงินแล้วจริงตั้งแต่ต้นทาง ร้านเปิดกล่องพัสดุ แพ็คงาน เขียนการ์ด ได้โดยไม่ต้องคอยเช็กสลิปว่าปลอมหรือเปล่า ไม่ต้องทวงยอดที่เหลือ ไม่ต้องมานั่งลุ้นว่าคนสั่งจะเปลี่ยนใจกลางทางไหม สำหรับคนที่รับคอมมิชชันเป็นหลัก ข้อนี้เปลี่ยนชีวิตพอสมควร

ป้าย Portjolio Care จะขึ้นอยู่ในหน้าสินค้าทุกชิ้น อย่างในภาพคือ แหวน Daydream Ring Sunflower ของร้าน Naive Flora Tattoo คนที่กำลังลังเลจะเห็นตั้งแต่ก่อนกดเพิ่มลงตะกร้าว่าเงินก้อนนี้ไม่ได้หายไปไหน กดเข้าไปอ่านนโยบายเต็มได้เลยจากตรงนั้น ร้านไม่ต้องอธิบายเองซ้ำ ๆ ทุกแชท

ส่วนเรื่องเงินเข้าบัญชีจริง ๆ ไม่มีรอบโอนรายเดือน ยอดที่พร้อมถอนถึง 300 บาทเมื่อไหร่ กดขอถอนในหน้าการเงินได้เลย ทีมงานโอนเข้าบัญชีที่บันทึกไว้แล้วแจ้งกลับ ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มอยู่ที่ 15% หักจากราคาสินค้าอย่างเดียว ค่าส่งไม่ถูกหัก และเปิดร้านกับลงงานไม่มีค่าใช้จ่าย รายละเอียดทั้งหมดอยู่ใน ข้อตกลงผู้ขาย

สิ่งที่ Care ไม่ได้ครอบคลุม อ่านก่อนกดสั่ง

ตรงนี้สำคัญ และเราคิดว่าควรพูดให้ชัดมากกว่าจะพูดแต่ข้อดี ระบบพักเงินไม่ใช่ปุ่มยกเลิกอเนกประสงค์ เงื่อนไขที่แจ้งได้คือของไม่ถึงมือ กับของไม่ตรงกับคำบรรยายอย่างชัดเจน สองข้อนี้เท่านั้น

สิ่งที่ไม่เข้าเงื่อนไขคืนเงินได้แก่ การเปลี่ยนใจทีหลัง การสั่งผิดตัวเลือกที่ร้านระบุไว้ชัดเจนอยู่แล้ว และงานคอมมิชชันที่ทำออกมาตรงตามบรีฟที่ตกลงกัน ข้อสุดท้ายนี้เป็นเรื่องที่คนรับงานวาดน่าจะถอนหายใจโล่ง เพราะงานสั่งทำมันไม่มีทางเอาไปขายต่อให้ใครได้ ถ้าเปิดช่องให้เปลี่ยนใจฟรีเมื่อไหร่ คนที่รับความเสียหายเต็ม ๆ คือคนวาด

อีกกรณีที่คนสับสนบ่อยคือของแตกของเสียหายระหว่างขนส่ง อันนี้อยู่ในความรับผิดชอบของบริษัทขนส่ง ไม่ใช่ของร้านและไม่ใช่ของแพลตฟอร์ม แต่แจ้งเรื่องเข้ามาได้เหมือนกัน ทีมงานจะช่วยประสานกับร้านเพื่อเคลมกับขนส่งให้ ซึ่งในทางปฏิบัติมันช่วยได้เยอะ เพราะคนซื้อคนเดียวไปคุยกับขนส่งมักจะไม่ค่อยมีน้ำหนัก

บอกตรง ๆ ว่าจุดที่ระบบยังช่วยไม่ได้คือเรื่องรสนิยม ถ้างานมาถึงแล้วสีจริงไม่เหมือนในจอ ขนาดเล็กกว่าที่จินตนาการไว้ ทั้งที่ร้านเขียนสเปกไว้ครบ อันนั้นไม่ใช่ของไม่ตรงคำบรรยาย ทางที่ดีที่สุดยังเป็นการอ่านรายละเอียดให้ครบและทักไปถามร้านก่อน ปุ่มแชทกับร้านอยู่ในหน้าสินค้าอยู่แล้ว

ถ้าออเดอร์มีปัญหา กดตรงไหน แล้วใครเป็นคนตัดสิน

ขั้นตอนไม่ซับซ้อน เข้าไปที่หน้าออเดอร์ของฉัน กดปุ่ม "มีปัญหากับออเดอร์นี้" ในออเดอร์ที่มีปัญหา แล้วเลือกเหตุผล จากนั้นทีมงานจะดูข้อเท็จจริงกับทั้งสองฝ่าย และตอบกลับภายใน 3 วันทำการ

ผลที่ออกมามีได้ 3 แบบ คือคืนเงินเต็มจำนวนผ่านช่องทางชำระเดิม ข้อตกลงที่ทั้งสองฝ่ายยอมรับร่วมกัน เช่น ร้านส่งชิ้นใหม่ให้หรือคืนบางส่วน หรือยืนยันว่าการส่งมอบสมบูรณ์ตามที่ตกลงไว้ ข้อสุดท้ายมีจริงและเกิดขึ้นได้ ถ้าร้านทำถูกทุกอย่าง ผลก็จะออกมาแบบนั้น

เราชอบวิธีคิดตรงนี้ตรงที่มันไม่ได้ตั้งต้นว่าร้านเป็นผู้ต้องสงสัย คนกลางที่ดีไม่ใช่คนที่เข้าข้างผู้ซื้อเสมอ แต่เป็นคนที่ฟังทั้งสองฝั่งแล้วดูจากหลักฐาน ร้านที่ทำงานตรงไปตรงมาจะอยู่ในระบบแบบนี้ได้สบายกว่าอยู่ในระบบที่ใครบ่นดังกว่าคนนั้นชนะ

ถ้าอยากดูภาพรวมทั้งหมดก่อนเริ่มขาย เราแนะนำให้อ่าน นโยบาย Portjolio Care กับ ศูนย์ช่วยเหลือ ควบคู่กัน ในศูนย์ช่วยเหลือมีตัวอย่างหน้าจอจริงทีละขั้นให้ดูด้วย ตั้งแต่เปิดร้าน ลงสินค้า ตั้งค่าจัดส่ง รับออเดอร์ ไปจนถอนเงิน

คำถามที่เจอบ่อย

กดรับของไปแล้ว เพิ่งมาเจอปัญหาทีหลัง ยังแจ้งได้ไหม

ยังแจ้งได้ อายุการแจ้งคือภายใน 7 วันหลังได้รับของ แม้ยอดจะถูกปล่อยให้ร้านไปแล้วก็ตาม ช่วงเวลานี้เผื่อไว้สำหรับกรณีที่แกะกล่องแล้วเพิ่งเห็นว่าของไม่ตรงกับที่บรรยายไว้จริง ๆ

ของแตกระหว่างส่ง ใครรับผิดชอบ

ความเสียหายจากการขนส่งอยู่ในความรับผิดชอบของบริษัทขนส่ง แต่ให้แจ้งเรื่องเข้ามาในหน้าออเดอร์ไว้เหมือนกัน ทีมงานจะช่วยประสานกับร้านเพื่อเคลมกับขนส่ง เก็บกล่องกับรูปตอนแกะไว้ด้วยจะช่วยได้มาก

ร้านจะได้เงินเมื่อไหร่ ถอนขั้นต่ำเท่าไหร่

ยอดพร้อมถอนเมื่อผู้ซื้อกดรับของ หรือครบ 7 วันหลังร้านกดส่ง จากนั้นพอยอดที่พร้อมถอนถึง 300 บาท กดขอถอนในหน้าการเงินได้เลย ไม่มีรอบโอนรายเดือน การยืนยันตัวตนใช้ครั้งเดียวตอนถอนครั้งแรก ใช้รูปบัตรประชาชน 1 รูปกับเลขบัญชีธนาคาร

งานคอมมิชชันใช้ระบบนี้ด้วยไหม

ใช้เหมือนกันทุกออเดอร์ ผู้ซื้อกรอกบรีฟและแนบภาพอ้างอิงตอนสั่ง เงินพักไว้ตรงกลางระหว่างที่ทำงาน แล้วส่งมอบผ่านหน้าออเดอร์ ไม่ว่าจะส่งของจริงหรือแนบไฟล์ ข้อควรรู้คืองานที่ทำตรงตามบรีฟที่ตกลงกันถือว่าส่งมอบสมบูรณ์ เพราะฉะนั้นตกลงบรีฟให้ชัดตั้งแต่แรกคือเรื่องที่ทั้งสองฝ่ายควรใส่ใจที่สุด

คนซื้อครั้งแรกควรดูอะไรบ้างก่อนกดสั่ง

ดูว่าร้านเขียนรายละเอียดครบไหม ขนาด วัสดุ ระยะเวลาแพ็ค แล้วดูว่ามีป้าย Portjolio Care ในหน้าสินค้า ถ้ายังไม่แน่ใจเรื่องไหน กดปุ่มแชทกับร้านถามก่อนได้ ร้านส่วนใหญ่ตอบเร็วกว่าที่คิด

ถ้าคุณเป็นคนทำงานที่ยังลังเลจะเริ่มขายออนไลน์เพราะกลัวเรื่องเงินและความน่าเชื่อถือ ลองอ่าน คู่มือเริ่มขายงานศิลปะออนไลน์ ที่เราเขียนไว้ก่อนหน้านี้ประกอบดู แล้ว เปิดร้านฟรี ได้เลย ไม่มีค่าแรกเข้า ไม่ต้องใช้เอกสารตอนสมัคร ส่วนเรื่องความไว้ใจของออเดอร์แรก ปล่อยให้คนกลางถือไว้ให้ก่อนก็ได้