YOSHIROTTEN พาดวงอาทิตย์ออกจากจอ แล้วให้แสงในห้องเปลี่ยนภาพที่เราเห็น

ดวงอาทิตย์สีเงินไม่ได้บอกเราว่าตอนนี้กี่โมง ในชุด SUN ของ YOSHIROTTEN มันเป็นภาพดิจิทัลที่เปลี่ยนสีรอบตัวไปเรื่อย ๆ พอใช้รูปทรงเดิมซ้ำ เราก็เริ่มมองส่วนที่เปลี่ยนมากขึ้น แค่สีต่างกัน ภาพที่เคยดูเย็นก็อาจให้ความรู้สึกอีกแบบ ทั้งที่ยังเป็นดวงอาทิตย์ดวงเดิม

ศิลปินชาวญี่ปุ่นคนนี้เริ่มทำ SUN ในปี 2021 จนได้ภาพดวงอาทิตย์สีเงิน 365 ภาพ แล้วพามันออกไปอยู่ในหลายรูปแบบ ทั้งงานติดตั้ง ภาพพิมพ์บนอะลูมิเนียม หนังสือ และแผ่นเสียง ตัวเลขนั้นทำให้เรานึกถึงหนึ่งปี แต่สิ่งที่เขาทำต่อจากภาพสำคัญพอกัน ภาพเดียวกันจะเป็นยังไงเมื่อเราไม่ได้ดูมันบนโทรศัพท์แล้ว

นี่เป็นทางเข้าที่ดีสำหรับงานของเขา เราอาจจำสีจัดกับผิวแปลกตาได้ก่อน แต่เขาคิดไปถึงที่อยู่ของภาพด้วย ผนัง แสงในห้อง และระยะที่คนยืนดู ล้วนเปลี่ยนสิ่งที่สายตารับกลับมา การขยายภาพจึงไม่ได้จบแค่ทำไฟล์ให้ใหญ่ขึ้น

จอที่ต้องอยู่กับแสงจากข้างนอก

ใน FUTURE NATURE II ที่คาโกชิมะเมื่อปี 2024 เรื่องนี้กลายเป็นโจทย์ชัด ๆ พิพิธภัณฑ์มีแสงธรรมชาติเข้าจากเพดาน YOSHIROTTEN เล่าในบทสัมภาษณ์กับ LED TOKYO ว่าเขาจึงเลือกจอ LED ขนาดใหญ่แทนโปรเจกเตอร์ เขาต้องการให้ภาพอยู่ในสภาพแสงของสถานที่นั้นได้

เขามอง LED เป็นพื้นผิวสำหรับทำงานศิลปะที่ปล่อยแสงเองและขยายต่อได้ ความคิดนี้พาไปไกลกว่าการใช้จอฉายวิดีโอ เพราะเมื่อจอมีขนาดใกล้ภาพเขียนขนาดใหญ่ มีกรอบ และมีตำแหน่งบนผนัง คนดูก็อาจเข้าหามันด้วยจังหวะเดียวกับที่เดินดูภาพเขียน

แต่จอมีปัญหาของมัน พอเดินเข้าใกล้ จุดแสงเล็ก ๆ ก็ปรากฏขึ้นมา เขาอธิบายว่าถ้างานไม่ได้ต้องการให้เห็นจุดเหล่านั้น ก็ต้องหาวิธีจัดการ ในผลงานบางส่วนจึงมีแผ่นอะคริลิกวางอยู่ข้างหน้าจอ ทีมทดลองวัสดุหลายแบบเพื่อดูทั้งสีที่ออกมาและระดับความฟุ้งของภาพ

รายละเอียดนี้ทำให้เราเห็นวิธีทำงานของเขามากกว่าคำว่าเทคโนโลยีล้ำ ๆ เสียอีก การทำภาพให้ดูแบบที่ต้องการอาจต้องเพิ่มวัสดุที่ทำให้มันไม่คมเท่าเดิม ความคมไม่ได้เป็นคำตอบทุกครั้ง โดยเฉพาะเมื่อจุดบนจอเริ่มดึงสายตาออกจากสิ่งที่ศิลปินอยากให้มอง

เขายังพูดถึงงานที่มีส่วนฝังอยู่ในทรายและงานที่เปลี่ยนหน้าตาตามความมืดสว่างของห้อง เราเลยต้องนับสิ่งรอบจอเข้าไปด้วย ภาพที่เห็นตอนกลางวันอาจให้ความรู้สึกต่างจากตอนแสงน้อย แม้ตัวงานจะตั้งอยู่ที่เดิม

ธรรมชาติที่ไม่ได้จบตรงการวาดให้เหมือน

พอวาง SUN ข้าง FUTURE NATURE II เราจะเห็นว่าเขาไม่ได้สนใจธรรมชาติเฉพาะในฐานะภาพต้นแบบ ดวงอาทิตย์เป็นทั้งรูปทรงที่จำได้และข้ออ้างให้ลองเรื่องสี ส่วนแสงเป็นทั้งสิ่งที่อยู่ในภาพและสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในห้อง คนดูก็ต้องใช้สายตาปรับตัวเข้าหามันอีกที

ถ้าเคยอ่านเรื่องดอกไม้ดิจิทัลของ Zachary Corzine จะเห็นคำถามใกล้กันว่าเราจำธรรมชาติจากอะไร สำหรับ YOSHIROTTEN ในงานสองชุดนี้ สี แสง และสภาพที่เราเห็นภาพ มีน้ำหนักพอ ๆ กับรูปทรงที่อยู่ตรงหน้า

แนวคิดนี้กำลังมีพื้นที่ให้ทดลองต่อ นิทรรศการ BEYOND EARTH ที่ TOKYO NODE มีกำหนดเปิด 30 ตุลาคม 2026 ถึง 11 มกราคม 2027 ตามประกาศผู้จัด จะนำชุด RGB, FUTURE NATURE และ SUN มาแสดงร่วมกับงานใหม่ที่ได้รับความร่วมมือจาก JAXA โดยมีข้อมูลการสังเกตวัตถุท้องฟ้าเป็นส่วนหนึ่งของการสร้างงาน

งานใหม่ยังไม่เปิดให้ดู แต่จากวิธีที่เขาค่อย ๆ แก้เรื่องจุดแสง อะคริลิก และแสงธรรมชาติ เราเห็นว่าการทำภาพดิจิทัลไม่ได้มีแต่เรื่องในโปรแกรม พอภาพออกมาอยู่ในห้องจริง มันก็ต้องเจอทั้งวัสดุและคนที่ขยับตัวไปมา บางทีสิ่งที่เปลี่ยนภาพได้มากที่สุด อาจเป็นการที่เราลองเดินเข้าไปใกล้อีกนิด

ผลงานและช่องทางศิลปิน: YOSHIROTTEN

อ้างอิง: บทสัมภาษณ์ YOSHIROTTEN โดย LED TOKYO และ ประกาศนิทรรศการ BEYOND EARTH จาก TOKYO NODE

Photo credit: YOSHIROTTEN · ภาพทั้งหมดจากหน้า SUN INSTALLATION BY YOSHIROTTEN และ FUTURE NATURE II In Kagoshima บนเว็บไซต์ศิลปิน

---

ของชิ้นเล็กสำหรับการมองสำรวจ

[PRE-ORDER] THE SEEKER เป็นของสะสมอีกชิ้นที่ชื่อชวนให้นึกถึงการออกสำรวจ เหมือนการค่อย ๆ หาตำแหน่งที่เราอยากยืนดูงานสักชิ้น

แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด