ในบรรดาวัสดุที่ ซองโฮ เบ ใช้ มีอย่างหนึ่งที่อ่านแล้วสะดุด คือลูกตาแก้วสำหรับงานสตัฟฟ์สัตว์
ของชิ้นอื่นในลิสต์ยังพอเดาได้ เศษหนัง ขนนก เสื้อผ้าเก่า ดินเผา ไม้เก่า แต่ลูกตาแก้วที่ทำมาเพื่อใส่ให้สัตว์ที่ตายแล้วดูเหมือนยังมองอยู่ อันนี้คนละเรื่องกัน
Sungho Bae เป็นศิลปินเกาหลีที่ทำงานอยู่ที่ชิคาโก งานของเขาตอนนี้แสดงอยู่ที่ 4th Ward Project Space ในชื่อชุด Apotropaia ถึงวันที่ 6 กันยายนปีนี้
ของเล่นที่ถูกทิ้ง แล้วถูกรื้อ
วัตถุดิบหลักของเขาคือตุ๊กตาผ้า ที่เก็บมาจากจุดทิ้งขยะกับของค้างสต็อกในร้าน แล้วเอามารื้อออกเป็นชิ้นๆ ก่อนจะเย็บกลับขึ้นบนโครงรูปคน
สิ่งที่ได้ออกมาไม่เหลือความเป็นตุ๊กตาเลยสักนิด มันดูเหมือนอวัยวะภายในมากกว่า เป็นชั้นๆ ซ้อนกันแบบเนื้อเยื่อ มีเส้นสีวิ่งเป็นทางเหมือนเส้นเลือด
เราชอบตรงที่เขาไม่ได้เอาตุ๊กตามาวางกองแล้วเรียกว่างานคอลลาจ ทุกเส้นถูกตัด ม้วน เย็บ เรียงทีละเส้น ดูใกล้ๆ แล้วจะเห็นว่ามันคือการปักที่ใช้เวลานานมาก
ผลคือของที่น่ากลัวกับของที่สวยอยู่ในชิ้นเดียวกัน มองไกลๆ เหมือนงานคราฟต์สีสดใส มองใกล้ๆ แล้วมีลูกตาจ้องกลับ
ชื่อที่ต้องรู้ภาษาเกาหลีถึงจะได้มุก
ชิ้นที่ชื่อ Dansu มาจากคำในหมากล้อม หมายถึงสถานการณ์ที่หมากกลุ่มนั้นเหลือทางหายใจอยู่ทางเดียว อีกตาเดียวก็ตาย ในงานชิ้นนั้นเขาใช้กระดานหมากล้อมเก่าเป็นฐานด้วย
ส่วนชุดที่ชื่อ Gut ยิ่งชัด ถ้าอ่านเป็นอังกฤษมันแปลว่าไส้ ซึ่งตรงกับหน้าตาของงานเป๊ะ แต่ถ้าอ่านเป็นเกาหลี กุด คือพิธีของหมอผีที่ใช้เรียกวิญญาณ และในงานก็มีกระดิ่งของหมอผีกับของใช้ในพิธีที่เลิกใช้แล้วเย็บอยู่ข้างใน
สองความหมายนี้ไม่ได้ขัดกัน ในพิธีของเกาหลีเอง เครื่องในสัตว์ก็เป็นของถวายอยู่แล้ว
ของที่ทำมาเพื่อไล่สิ่งไม่ดี
ชื่อนิทรรศการ Apotropaia มาจากคำกรีก หมายถึงวัตถุที่คนทำขึ้นมาเพื่อกันสิ่งชั่วร้าย พวกเครื่องรางที่แขวนหน้าบ้าน หน้ากากที่ทำหน้าดุ ตาที่วาดไว้บนเรือ
ของพวกนี้มีอยู่ในเกือบทุกวัฒนธรรม บ้านเราก็มีผ้ายันต์ มีตะกรุด มีของแขวนหน้าร้าน ตรรกะเดียวกันหมดคือทำของหน้าตาน่ากลัวไว้ เพื่อให้สิ่งที่น่ากลัวกว่าไม่กล้าเข้ามา
เบเลยเอาตุ๊กตา ซึ่งเป็นของชิ้นแรกที่เด็กเอาไว้กอดตอนกลัว มาแปลงเป็นของอีกแบบที่ทำหน้าที่เดียวกัน แค่คนละวิธี
ทำไมของที่เคยรัก ถึงถูกทิ้ง
มีคำถามหนึ่งที่งานชุดนี้ทิ้งไว้แล้วเราตอบไม่ได้
ตุ๊กตาที่เขาเก็บมาจากกองขยะ ทุกตัวเคยเป็นของที่มีคนซื้อให้ใครสักคน เคยถูกตั้งชื่อ เคยถูกกอดจนขนแหว่ง แล้ววันหนึ่งมันก็อยู่ในถุงดำ
ตอนที่มันถูกรื้อออกมาเย็บใหม่เป็นหัวที่มีลูกตาแก้ว มันเลยไม่ได้เป็นแค่ของเก่าที่ถูกรีไซเคิล มันเหมือนของที่กลับมาอีกรอบในร่างที่คนทิ้งจำไม่ได้แล้ว
เราเคยเขียนถึง หัวเซรามิกของ เอน อิวามูระ ที่หยิบรูปทรงจากยุคโจมง มาก่อน คนละวัสดุกันคนละประเทศกัน แต่ทั้งคู่ทำเรื่องเดียวกันคือหยิบภาษาของสิ่งที่คนโบราณทำไว้เพื่อคุยกับสิ่งที่มองไม่เห็น มาทำต่อด้วยของที่มีอยู่ตรงหน้าตอนนี้
ถ้าของที่เรากอดตอนเด็กมันมีความทรงจำติดอยู่จริง คำถามคือความทรงจำนั้นไปไหนตอนที่เราทิ้งมัน หรือมันยังอยู่ในนั้น รอให้ใครสักคนเก็บไปเย็บใหม่
ช่องทางศิลปิน: sunghobae.com · Instagram @baesungho_
ข้อมูล: Colossal · 4th Ward Project Space
Photo credit: ภาพ: Sungho Bae (ภาพจากศิลปิน เผยแพร่โดยได้รับอนุญาต)
ชวนดูของในเว็บ
THE SEEKER ตัวละครที่ถูกปั้นขึ้นมาให้มีหน้าตาของตัวเอง เหมือนของที่คนตั้งใจทำไว้ให้อยู่เป็นเพื่อน
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
