ผู้ชายในภาพใส่แว่นตากลมโตสองวง ผูกผ้าพันคอลายแดง ยืนอยู่หน้าผนังลายใบไม้ขาวดำ มองตรงมาที่เราแบบไม่ยิ้ม ไม่หลบ
เขามีชื่อ มีอาชีพ และมีชื่อนักแสดงที่รับบทเป็นเขาด้วย ทั้งสามอย่างนี้อยู่ในชื่อภาพ และไม่มีอันไหนมีอยู่จริงเลย นี่คือวิธีทำงานของ Ronald Jackson
นิทรรศการที่เป็นใบแคสต์
An American Fiction คือนิทรรศการเดี่ยวของ Jackson ที่ Galerie Myrtis เมืองบัลติมอร์ เปิด 5 กันยายนถึง 3 ตุลาคม 2026 ภาพทั้งหมดเป็นสีน้ำมันบนผ้าใบ ขนาดตั้งแต่ราว 52 x 46 นิ้ว ไปจนถึง 72 x 60 นิ้ว
ส่วนที่ทำให้มันไม่เหมือนนิทรรศการภาพเหมือนทั่วไปคือชื่อภาพ ลองอ่านชื่อหนึ่ง Pervis Brown: The Apprentice of Oddly Uncommon Trades, played by Cornelius Dunston in AN AMERICAN FICTION
คือมีชื่อตัวละคร มีคำอธิบายว่าตัวละครนี้ทำอะไร แล้วมีชื่อนักแสดงที่รับบท ทั้งชุดอ่านรวมกันแล้วเหมือนใบแคสต์ของหนังที่ยังไม่ได้ถ่าย และจะไม่มีวันได้ถ่าย
ตัวละครอื่นก็มีครบเมือง Sanford Billings เจ้าของร้านที่รับงานนักสืบเอกชนด้วย Greyman Dutch หมอที่สะสมของเก่าที่มีเรื่องเล่า Abraham Jenkins เจ้าของฟาร์มที่เป็นบรรณารักษ์ประจำเมือง Joy Louise Parker แม่ม่ายสาวที่กลับมาบ้านเกิด และ Bradley Ernesto Hillman กับลูกสาวชื่อ Arlo ที่ถูกเรียกรวมกันว่าผู้จัดฉากเหตุการณ์ประหลาด
หน้ากากที่ไม่ได้ปิดอะไร
เกือบทุกคนในห้องนี้ใส่หน้ากาก บางอันเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมทาบทับหน้าไว้ ลายน้ำเงินกับครีมตัดกันเป็นรูปทรงคล้ายใบไม้ บางอันเป็นลายขาวดำที่กลืนไปกับผนังหลังภาพ ตาและปากยังโผล่ออกมาผ่านช่องที่เจาะไว้ เห็นชัดว่าเป็นคนจริงอยู่ข้างใน
Jackson อธิบายเรื่องนี้ไว้ประโยคเดียวและมันจบเลย "ผมใช้หน้ากากไม่ใช่เพื่อปกปิด แต่เพื่อส่งสัญญาณว่ามีเรื่องเล่าที่ยังไม่ถูกขุดขึ้นมาอยู่ใต้พื้นผิวนั้น"
พอคิดตามแล้วมันกลับด้านกับที่เราเข้าใจกันมา หน้ากากในภาพพวกนี้ไม่ได้ทำหน้าที่ซ่อน มันทำหน้าที่ชี้ ชี้ว่าตรงนี้มีอะไรที่คุณยังไม่รู้ และคุณกำลังตัดสินจากสิ่งที่เห็นอยู่แค่นี้
ซึ่งพอดีกับที่มาของชื่อชุด American Fiction เป็นชื่อหนังของ Cord Jefferson ที่ดัดแปลงจากนิยาย Erasure ของ Percival Everett เรื่องที่ว่าด้วยการที่คนดำต้องแสดงเป็นภาพจำที่ตลาดอยากได้ ถึงจะขายงานของตัวเองได้
มีภาพหนึ่งที่เขาไปไกลกว่าหน้ากาก ผู้ชายเคราหนาใส่แว่นเลนส์เขียว หัวเขามีดอกไม้ขาวชมพูกองอยู่แทนหมวก แล้วมีนกสองตัวเกาะอยู่ ตัวหนึ่งบนไหล่ อีกตัวลอยอยู่ข้างหู ทุกอย่างวาดเหมือนจริงหมดจนไม่รู้จะอ่านยังไง จะบอกว่าเป็นเครื่องประดับก็ไม่ใช่ จะบอกว่าเป็นภาพในหัวเขาก็ไม่เชิง
เมืองที่เขาสร้างมาก่อนหน้านี้แล้ว
Jackson ไม่ได้เพิ่งเริ่มเล่นกับเรื่องแต่ง ก่อนหน้านี้เขาเคยสร้างตัวละครชื่อ Johnnie Mae King ที่โผล่ซ้ำในงานหลายชิ้น แล้วชวนคนดูเขียนเรื่องสั้นจิ๋วกับข้อความต่อเติมชีวิตของเธอเข้ามาเอง
ตรงนี้แหละที่เราว่าเขาต่างจากจิตรกรภาพเหมือนคนอื่น เขาไม่ได้วาดคนเพื่อให้เราดูหน้า เขาวาดคนเพื่อให้เรานั่งเดาว่าคนคนนี้เป็นใคร แล้วพอเราเดา เราก็ได้ยินเสียงตัวเองว่าใช้อะไรตัดสิน
ฝีมือช่างก็เรื่องหนึ่ง ผิวหนัง ผ้า และแสงถูกวาดแบบเก็บรายละเอียดจริงจัง แต่ฉากหลังกลับแบนราบเป็นลายกราฟิกสองสี ตัวคนเลยลอยออกมาเหมือนถูกตัดแปะลงบนวอลเปเปอร์ เป็นความไม่เข้ากันที่ตั้งใจ และมันทำให้ทุกภาพดูเหมือนภาพถ่ายในสตูดิโอมากกว่าภาพเหมือนแบบเดิม
เรื่องหน้ากากในงานร่วมสมัยไม่ได้มีทางเดียว เคยมี ช่างที่ปักหน้ากากจนใบหน้ากลายเป็นภูมิทัศน์ มาแล้ว แต่ของ Jackson เดินคนละทาง เขาไม่ได้เปลี่ยนใบหน้าให้เป็นอย่างอื่น เขาเอาแผ่นทึบไปวางทับแล้วปล่อยให้เราค้าง
สิ่งที่ค้างอยู่หลังออกจากห้องนี้ไม่ใช่ว่าใครเป็นใคร แต่คือความรู้สึกว่าเราเพิ่งอ่านชื่อกับอาชีพของคนแปลกหน้าแปดคน แล้วสร้างเรื่องราวของพวกเขาขึ้นมาในหัวเสร็จเรียบร้อยตั้งแต่ก่อนเดินไปภาพที่สอง
ดูงานของเขาต่อได้ที่เว็บไซต์ ronaldjacksonartworks.com และอินสตาแกรม @ronald_jackson_artworks
อ้างอิง: Colossal และ Galerie Myrtis
Photo credit: Ronald Jackson / Galerie Myrtis via Colossal
ชวนดูของในเว็บ
Inspo Gone Creativity Tee เสื้อคือชิ้นแรกที่เราเลือกใส่ให้คนอื่นเห็น ก่อนที่ใครจะได้ถามว่าเราเป็นใคร
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
