Nicole Nikolich เป็นศิลปินที่ถักโทรศัพท์มือถือฝาพับ เครื่องเกม และไอคอนคอมพิวเตอร์เก่าให้กลายเป็นงานโครเชต์ขนาดใหญ่ ภายใต้ชื่อ Lace in the Moon มือถือที่เคยเก็บใส่กระเป๋ากางเกงได้ถูกขยายจนเห็นห่วงไหมพรมเต็มปุ่มกด เรายังจำได้ว่าเป็นเครื่องอะไร แม้ผิวพลาสติกเงาๆ จะหายไปหมดแล้ว

งานชุด user_history ที่เธอทำในปี 2026 มีมากกว่า 30 ชิ้น หยิบของจากวัฒนธรรมดิจิทัลช่วงต้นทศวรรษ 2000 มาเป็นแบบ ทั้งมือถือ BlackBerry โทรศัพท์ Motorola Razr เครื่อง Game Boy และสัญลักษณ์โปรแกรมที่เคยอยู่บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ ชื่อชุดงานเหมือนเมนูที่เอาไว้ย้อนดูว่าเราเคยเปิดอะไร ส่วนสิ่งที่เธอเก็บกลับเป็นหน้าตาของเครื่องมือที่เราเคยใช้เปิดมัน
จำเครื่องได้จากปุ่มกับฝา
เพื่อนๆ ยังจำมือถือเครื่องเก่าจากตรงไหนกัน เราชอบที่งานชุดนี้เก็บสิ่งที่ดูธรรมดามากอย่างแป้นพิมพ์และกรอบหน้าจอไว้ โทรศัพท์แต่ละแบบมีสัดส่วนต่างกันชัด บางเครื่องกินเนื้อที่ไปกับแป้นตัวอักษร บางเครื่องแบ่งครึ่งด้วยบานพับ แค่เห็นโครงก็พอเดาได้แล้วว่ามือจะจับตรงไหน และนิ้วต้องขยับไปกดอะไร

เมื่อกลายเป็นไหมพรม ปุ่มกดยังเรียงอยู่ครบ แต่ความแข็งและความเงาของเครื่องจริงถูกแทนด้วยเส้นด้าย เราว่าตรงนี้สนุกดี เพราะหน้าตายังชัดพอให้จำได้ ขณะเดียวกันก็ผิดจากของเดิมมากพอที่จะอยากดูต่อ โดยเฉพาะตัวอักษรบนปุ่มที่ต้องสร้างขึ้นจากสีของด้าย (แค่ถักให้เป็นทรงเครื่องก็ยากแล้ว ยังต้องอ่านออกอีก)
การขยายขนาดช่วยให้ส่วนที่เคยเล็กจนมองข้ามเด่นขึ้นมา แถวปุ่มบน BlackBerry มีน้ำหนักพอๆ กับหน้าจอ ส่วนรอยต่อกลางมือถือฝาพับกลายเป็นส่วนสำคัญของรูปร่าง ถ้าตัดสองอย่างนี้ออก ความเป็นโทรศัพท์รุ่นนั้นก็คงหายไปมาก งานจึงชี้ให้เห็นได้ตรงๆ ว่าเราจำสินค้าผ่านรูปทรงและวิธีใช้งานมากแค่ไหน

ก่อนจับเข็ม ต้องนับสี
เธอเรียนถักโครเชต์จาก YouTube ในปี 2017 หลังย้ายมาอยู่ฟิลาเดลเฟียเมื่อปี 2016 และเริ่มนำงานไหมพรมไปติดตามถนน ต่อมาจึงทำงานให้แบรนด์และองค์กรต่างๆ รวมถึง Microsoft และ Target ตามประวัติที่เธอเขียนไว้บนเว็บไซต์ ตอนนี้เธอสนใจเทคโนโลยี ความคิดถึงของเก่า และอินเทอร์เน็ตช่วงแรกเป็นพิเศษ ประวัตินี้เข้ากับงานชุดโทรศัพท์ดี เพราะเธอเองก็ใช้วิดีโอออนไลน์เรียนวิธีทำของด้วยมือ

เราชอบความใกล้กันของช่องสีในผังถักกับพิกเซลบนจอ ทั้งสองอย่างต้องต่อหน่วยเล็กๆ จนกลายเป็นรูปที่อ่านออก แต่เส้นด้ายมีความฟู มีขอบที่ไม่คมเท่าภาพบนจอ พอเอามาสร้างไอคอนเก่า รูปจึงยังดูคุ้นอยู่โดยไม่ต้องเลียนผิวของต้นฉบับทุกอย่าง แค่รักษาสัดส่วนและตำแหน่งสีให้แม่นก็เล่าได้เยอะแล้ว
ของเก่าที่ไม่ต้องแกล้งกลับมาใช้
มุมที่เราอยากชวนคุยต่อคือ ความคิดถึงอุปกรณ์เก่าไม่จำเป็นต้องจบด้วยการซื้อเครื่องเก่ากลับมาใช้ โทรศัพท์ในงานนี้โทรออกไม่ได้ และเราไม่ได้อ่านมันเป็นข้อเสนอให้ทิ้งสมาร์ตโฟน เราดูมันเป็นการเลือกเก็บหน้าตาของของใช้ที่เคยผูกกับกิจวัตร เช่น การพิมพ์ข้อความด้วยปุ่มจริง หรือการพกเครื่องเกมแยกจากโทรศัพท์

ถ้าเคยดูงานคอมพิวเตอร์เก่าของ Peter Tarka จะเห็นอีกวิธีในการเอาอุปกรณ์ที่คุ้นหน้ามาจัดใหม่ ฝั่ง Tarka ใช้งานสามมิติ ส่วน Nikolich ใช้เข็มและด้าย สำหรับเรา ความต่างของวัสดุมีผลมาก เครื่องหน้าตาคล้ายกันสามารถดูเหมือนของเล่น หรือดูเป็นของที่มีคนใช้เวลาถักให้ทีละแถวได้
สิ่งที่ควรระวังเวลาเล่างานแนวนี้คือการชมอดีตจนเกินจริง มือถือเก่าก็มีข้อจำกัดของมัน ภาพสวยไม่ได้แปลว่าการใช้งานสบายกว่าในวันนี้ เราจึงชอบดูว่าศิลปินเลือกเก็บอะไรและยอมเปลี่ยนอะไร มากกว่าจะตัดสินว่าเทคโนโลยีสมัยไหนดีกว่า แป้นพิมพ์ ฝาพับ และสีของไอคอนเป็นคำตอบที่เห็นได้จากชิ้นงานเลย

เราชอบชุดนี้ตรงที่ดูเป็นโทรศัพท์ก่อน แล้วค่อยเห็นความยากของการถักตามมา เพื่อนๆ ที่ทำงานออกแบบของใช้ลองดูเฉพาะปุ่มกับสัดส่วนหน้าจอก็ได้ สองส่วนนี้บอกความต่างของแต่ละเครื่องได้ชัด โดยแทบไม่ต้องพึ่งคำอธิบายยาวๆ
ดูผลงานและประวัติของเธอต่อได้ที่ Lace in the Moon และ Instagram ของ Nicole Nikolich
อ้างอิง: Designboom: งานโทรศัพท์โครเชต์และขั้นตอนการสร้าง · ประวัติศิลปินจาก Lace in the Moon
Photo credit: Nicole Nikolich และ Paradigm Gallery + Studio ผ่าน Designboom
ของพกติดกระเป๋าสำหรับคนใช้กล้อง

FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot) เป็นของพกสำหรับการ์ดที่เข้ากับเรื่องอุปกรณ์ดิจิทัลชิ้นเล็กซึ่งเรายังจับต้องและหยิบใช้จริง
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด


