ปี 1976 นักเรียนศิลปะอายุ 20 คนหนึ่งในมินนิโซตาได้โจทย์สุดท้ายของวิชาเลตเตอริง คือให้ออกแบบตัวอักษรทั้งชุดขึ้นมาเอง เขาวาดมันเสร็จ ส่งงาน แล้วเก็บแผ่นกระดาษนั้นไว้ ห้าสิบปีต่อมา เขาเอามันออกมาทำต่อจนจบ
Neotype คือฟอนต์ที่ Mark Simonson ปล่อยออกมาเมื่อต้นเดือนสิงหาคมนี้ ชื่อเขาอาจไม่คุ้นหู แต่ถ้าบอกว่าเขาคือคนออกแบบ Proxima Nova ฟอนต์ที่อยู่บนเว็บครึ่งอินเทอร์เน็ต หลายคนน่าจะร้องอ๋อ ส่วน Neotype คืองานชิ้นแรกในชีวิตเขา ที่เพิ่งได้เกิดจริงตอนนี้
ตอนนั้นชื่อ Uncial Sans
Simonson เรียนอยู่ปีสองของหลักสูตรพาณิชย์ศิลป์ที่ North Hennepin Community College อาจารย์ชื่อ Lance Kiland สอนให้เขียนตัวอักษรด้วยพู่กันกับปากกาสปีดบอลล์ ยุคนั้นการเขียนตัวอักษรด้วยมือยังเป็นทักษะพื้นฐานของนักออกแบบ เพราะการเรียงพิมพ์จริงมันแพงมาก ต้องเขียนมือให้ลูกค้าดูก่อนว่าจะออกมาหน้าตาแบบไหน
ระหว่างนั้นเขาไปเจอนิตยสาร U&lc วางอยู่ในห้องเรียนกราฟิก เล่มนั้นทำโดย ITC มี Herb Lubalin เป็นคนออกแบบและบรรณาธิการ ข้างในมีประกาศรับผลงานออกแบบฟอนต์ พร้อมค่าตอบแทนล่วงหน้าและส่วนแบ่ง อาจารย์เล่าให้ฟังว่ามีนักออกแบบคนหนึ่งในมินนิอาโปลิสได้เงินจากฟอนต์ตัวเดียวห้าหมื่นดอลลาร์ คิดเป็นเงินวันนี้ก็เกือบสองแสนเก้าหมื่น
เขาเลยตั้งใจกับโปรเจกต์นี้เป็นพิเศษ ตั้งชื่อมันว่า Uncial Sans เพราะเอาโครงมาจากอักษรอันเชียล ซึ่งเป็นต้นทางของตัวพิมพ์เล็กที่เราใช้กันทุกวันนี้ แล้วเอาไปผสมกับซานส์เซริฟทรงเรขาคณิตแบบยุคเจ็ดศูนย์ พวก ITC Avant Garde Gothic, Motter Textura, Handel Gothic
ตัวเดียวใช้แทนกันได้ทั้งใหญ่และเล็ก
จุดที่ทำให้ฟอนต์นี้แปลกกว่าชาวบ้านคือมันเป็น unicase คือเส้นแบ่งระหว่างตัวใหญ่กับตัวเล็กหายไปเลย ทั้งสองแบบสูงเท่ากันหมด แล้วเอามาสลับผสมกันในคำเดียวได้ตามใจ อยากให้ตัว a เป็นทรงกลมก็ได้ อยากให้เป็นทรงเหลี่ยมก็ได้ คำเดียวกันเลยเขียนได้หลายหน้าตา
ห้าสิบปีผ่านไป มีคนมาคอมเมนต์ถามในอินสตาแกรมว่าจะปล่อยเป็นฟอนต์จริงไหม หลังจากที่เขาเขียนเล่าเรื่องโปรเจกต์เก่าชิ้นนี้เมื่อเดือนมีนาคม เขาบอกว่าไม่เคยคิดจริงจังมาก่อน แต่พอมีคนถาม เรื่องก็พาไปเรื่องหนึ่ง จนกลายเป็นว่าทำจริง
สิ่งที่เขาทำคือไม่ได้ลอกของเดิมมาแปะ เขาแก้จุดที่มันเพี้ยนออกไปเยอะมาก ซึ่งก็สมเหตุสมผล เพราะมันคือฟอนต์แรกของคนที่ยังไม่เคยทำฟอนต์ ตอนแรกมี 62 ตัวอักษร แค่ตัวอักษร ตัวเลข เครื่องหมายวรรคตอนพื้นฐาน กับสัญลักษณ์เงิน พอทำให้ครบมาตรฐานปัจจุบันก็บวมขึ้นเป็น 552 ตัว
เขาเล่าว่าตอนขยายชุดตัวอักษร วิธีคิดคือพยายามนึกว่าถ้าตัวเองตอนอายุยี่สิบมีฝีมือพอ เขาจะวาดตัวที่ยังไม่มีออกมาหน้าตาแบบไหน โดยใช้ตรรกะการออกแบบชุดเดียวกัน ฟังแล้วก็แอบทึ่ง เพราะมันคือการทำงานร่วมกับตัวเองเมื่อห้าสิบปีก่อน ที่ตอบกลับไม่ได้แล้ว
ของเดิมมีน้ำหนักเดียว ตอนนี้มีหก ตั้งแต่ Thin ถึง Heavy บวกไฟล์ variable ให้เลื่อนเอง มีชุดตัวเลือกแบบ OpenType อีกห้าชุด และมีลูกศรกับดิงแบตแถมมาด้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่เขาใส่ในทุกฟอนต์ของตัวเองมาตั้งแต่ปี 2020
ที่ Portjolio เราเคยเขียนถึง Sastre ฟอนต์ที่ใช้เวลาสิบเอ็ดปีกว่าจะเสร็จ ซึ่งตอนนั้นก็รู้สึกว่านานแล้ว แต่ห้าสิบปีนี่คนละสเกลกันเลย
สิ่งที่ทำให้ Neotype ไม่ได้เป็นแค่ของเก่าเอามาปัดฝุ่นคือช่วงเวลาที่มันโผล่มาพอดี ตัวอักษรทรงเรขาคณิตแบบยุคเจ็ดศูนย์กำลังกลับมาอยู่บนปกอัลบั้มและโปสเตอร์อีกรอบ ของที่ตอนนั้นดูล้ำจนเกินยุค พอทิ้งไว้นานพอ มันก็ล้ำอีกครั้งด้วยเหตุผลคนละอย่าง
เรื่องนี้ค้างอยู่ในหัวเราตรงที่ว่า งานชิ้นแรกของใครหลายคนคงอยู่ในลิ้นชักที่ไหนสักแห่ง ไม่ได้แย่ขนาดต้องทิ้ง แต่ก็ไม่ดีพอจะเอาออกมาให้ใครดู คำถามคือถ้ามีคนเดินมาถามว่าทำต่อไหม เราจะตอบว่าอะไร
อ้างอิง: Mark Simonson Studio Notebook
ช่องทางนักออกแบบ: marksimonson.com
Photo credit: Mark Simonson Studio
ชวนดูของในเว็บ
Inspo Gone Creativity Tee เสื้อที่มีตัวหนังสืออยู่บนตัว ซึ่งก็เป็นอีกที่หนึ่งที่ฟอนต์ต้องทำงานหนักที่สุด
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
