ผู้หญิงในชุดสีชมพูยืนอยู่นิ่ง ๆ บนแท่น ตัวสูงประมาณครึ่งคน ทั้งตัวเป็นดินเผาเคลือบ และบนชุดของเธอมีดอกกุหลาบนูนขึ้นมาเต็มไปหมด งานชิ้นนี้ชื่อ Habibti in Rosette Dress (Pink Dream)
Maryam Yousif คือคนปั้นมันขึ้นมา เธอเกิดที่แบกแดด ย้ายมาอยู่อเมริกาตั้งแต่ยังเด็ก ตอนนี้ทำงานอยู่ที่ซานฟรานซิสโก และมีผู้หญิงดินเผาแบบนี้อยู่ในสตูดิโอเป็นสิบ ๆ ตัว
ชุดคือที่ที่เรื่องราวไปอยู่
คำว่า habibti เป็นภาษาอาหรับ แปลง่าย ๆ ว่าที่รัก เป็นคำที่คนในบ้านใช้เรียกกัน ไม่ใช่คำในพิพิธภัณฑ์ Yousif เอาคำนี้มาตั้งเป็นชื่อชุดผลงาน แล้วแยกตัวแต่ละตัวออกจากกันด้วยชุดที่ใส่
มี Habibti in Artery Dress ที่ลายบนชุดเป็นเส้นเลือด มี Habibti in Album Dress ที่ชุดกลายเป็นหน้ากระดาษของอัลบั้มรูป มี Habibti in Circus Dress ที่ลายบนตัวคึกคักเหมือนงานวัด วิธีตั้งชื่อแบบนี้บอกเราตั้งแต่ยังไม่เห็นงานว่าตัวชุดไม่ใช่เสื้อผ้า มันคือพื้นที่ที่เธอเอาเรื่องไปวาง
ดินที่พาย้อนกลับไปได้
Yousif เคยพูดถึงวัสดุที่เธอใช้ไว้ประมาณว่า ดินเป็นวัสดุที่เชื่อมเรากลับไปหาอดีต และงานค้นคว้าของเธอส่วนใหญ่วนอยู่กับเรื่องเมโสโปเตเมีย ซึ่งทำให้เธอยังรู้สึกผูกอยู่กับที่ที่ตัวเองอยู่ไกลจากมันมาก
ประโยคนี้อธิบายงานทั้งหมดได้ค่อนข้างครบ คนที่ย้ายประเทศตั้งแต่เด็กไม่ได้มีบ้านเก่าให้กลับไปแบบจับต้องได้ สิ่งที่พอทำได้คือหาวัสดุที่พาตัวเองกลับไปที่นั่นได้บ้าง และดินเหนียวก็เป็นวัสดุที่คนแถบนั้นใช้มาตั้งแต่ก่อนมีตัวหนังสือด้วยซ้ำ
งานชิ้นหนึ่งของเธอชื่อ Two Rivers ซึ่งเป็นคำที่ตรงกับความหมายของคำว่าเมโสโปเตเมียพอดี คือแผ่นดินที่อยู่ระหว่างแม่น้ำสองสาย
ความตลกแบบเบย์แอเรีย
อีกขาหนึ่งของงานเธอมาจากที่ที่เธออยู่ตอนนี้ ซานฟรานซิสโกกับโอ๊กแลนด์เคยเป็นถิ่นของศิลปะสาย Funk ในช่วงกลางศตวรรษที่ยี่สิบ คือกลุ่มคนที่เอาเซรามิกมาทำเป็นของตลก ๆ ผิดที่ผิดทาง เพื่อจะได้ไม่ต้องเล่นเกมเดียวกับศิลปะกระแสหลักฝั่งนิวยอร์ก
สีสดจัด รูปทรงเกินจริง หน้าตาที่ดูกวน ๆ ในงานของ Yousif มาจากสายนี้ แล้วพอเอามาผสมกับรูปทรงจากงานโบราณของอิรัก ผลลัพธ์ที่ได้เลยไม่ตกไปอยู่ฝั่งไหนฝั่งเดียว ไม่ใช่ของเก่าที่ทำใหม่ ไม่ใช่ของเล่นสีสด แต่เป็นของที่ยืนคาบเส้นอยู่
ปีที่งานได้ออกไปยืนหลายที่
ปีนี้เธอมีงานเดี่ยวกับ Rebecca Camacho Presents ที่ซานฟรานซิสโกเมื่อเดือนมกราคม มีงานชุด Habibti รุ่นล่าสุดจัดแสดงที่แกลเลอรี The Pit ในลอสแอนเจลิส และมีงานชิ้นที่ทำขึ้นเฉพาะชื่อ Midrib ไปอยู่ในนิทรรศการ Ancient Queenship: Art, Power, and Presence ที่ Getty Villa เมื่อเดือนกุมภาพันธ์
การได้ไปวางในพิพิธภัณฑ์ที่เก็บของโบราณจริง ๆ น่าจะเป็นบททดสอบที่หนักที่สุดของงานแนวนี้ เพราะมันต้องยืนอยู่ข้างของที่มีอายุเป็นพันปีโดยไม่ดูเป็นของเลียนแบบ
ถ้าเทียบกับงานเซรามิกร่วมสมัยสายอื่นอย่าง เซรามิกเรืองแสงของ Maxwell Mustardo ที่เล่นกับพื้นผิวและสีจนสุดทาง งานของ Yousif ไปคนละทาง เธอยังปั้นเป็นรูปคน ยังให้มันมีหน้ามีตา ยังให้มันยืนมองเรากลับ
แล้วพอมันมีหน้า เราก็อดไม่ได้ที่จะเดาว่ามันคิดอะไรอยู่
ดูผลงานทั้งหมดได้ที่เว็บไซต์ของศิลปิน maryamyousif.com
Photo credit: Maryam Yousif · ภาพ Habibti in Rosette Dress ถ่ายโดย Chris Hanke
ของในเว็บที่เข้ากับเรื่องนี้
Sunny Scallop Bowl ของปั้นมือที่ยังเหลือร่องรอยของคนทำไว้ให้เห็น ในอารมณ์เดียวกับดินที่ไม่ยอมทำตัวเรียบร้อย
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
