หน้าไพ่คิงถูกพับจนกลายเป็นตัวอักษร แต่ยังเหลือหน้าให้เราจำได้ว่าเมื่อกี้มันเป็นไพ่อะไร Gimme Lowball เริ่มเล่นกับเราตรงนี้ ก่อนจะอ่านออกว่าเป็นคำไหน เราอาจเผลอมองหาดอกไพ่กับตัวเลขก่อน เหมือนตอนกางไพ่ในมือแล้วรีบเช็กว่าตัวเองได้อะไรมา
Lowball เป็นส่วนหนึ่งของ Gimme ชุดฟอนต์ที่หยิบของเล่นมาเป็นโจทย์ของ Typearture โดย Arthur Reinders Folmer นักออกแบบที่ชอบลองว่าไฟล์ฟอนต์จะบรรจุอะไรได้อีก นอกจากรูปตัวอักษรสำหรับอ่าน งานนี้เลยอยู่กึ่งกลางระหว่างการจัดตัวพิมพ์กับการวาดภาพ พิมพ์คำเดียวก็ได้ภาพประกอบที่มีรายละเอียดติดมาด้วย
ในหน้าแนะนำของเจ้าของงาน Lowball มี 5 สไตล์ 139 ตัวอักขระ และชั้นสี 12 ชั้น ตัวเลขเหล่านี้บอกว่าภาพที่ดูเหมือนเอาไพ่มาวางเล่นผ่านการคิดเป็นระบบมาแล้ว ต้องทำให้ได้ทั้งตัวอักษร ตัวเลข และเครื่องหมายที่อยู่ร่วมกันได้จริง ไม่ใช่มีแค่คำสวย ๆ คำเดียวแล้วจบ
พิมพ์ตัวใหญ่กับตัวเล็ก ได้ไพ่คนละชุด
รายละเอียดที่เราอยากหยุดดูคือการแบ่งหน้าที่ของไพ่ ฝั่งตัวพิมพ์ใหญ่ใช้ไพ่คิง ควีน และแจ็กพับเป็นรูปอักษร ส่วนฝั่งตัวพิมพ์เล็กใช้ไพ่ตัวเลข แม้รูปอักษรที่ออกมาจะเป็นทรงตัวใหญ่เหมือนกัน การสลับปุ่มพิมพ์จึงเปลี่ยนวัตถุดิบที่ใช้สร้างคำ ไม่ได้แค่ย่อขนาดตัวเดิมลง
ส่วนชิปคาสิโนถูกย้ายมาเป็นเครื่องหมายวรรคตอน ตรงนี้ทำให้ของแต่ละอย่างมีหน้าที่ของมัน ไพ่เป็นตัวอักษร ชิปคอยคั่นจังหวะ เวลาเห็นทั้งบรรทัดเราจึงอ่านได้สองทาง จะอ่านคำก่อนก็ได้ หรือไล่ดูว่าคนออกแบบเอาของบนโต๊ะไปซ่อนไว้ตรงไหนบ้างก็ได้เหมือนกัน
เราไม่ได้กำลังดูภาพถ่ายไพ่ที่คนเอามาพับจริง แต่เป็นรูปไพ่ที่ออกแบบอยู่ในฟอนต์ ความต่างนี้สำคัญ เพราะมันทำให้เปลี่ยนข้อความได้โดยยังใช้กติกาภาพชุดเดิม ถ้าคำใหม่ยาวกว่าเดิม คนจัดหน้าก็กลับไปจัดช่องไฟกับขนาดตัวอักษรต่อได้ ไม่ต้องเริ่มวาดทุกอย่างใหม่ตั้งแต่ใบแรก
เมื่อรายละเอียดเยอะ คำอาจต้องสั้นลง
เจ้าของงานระบุว่าออกแบบ Lowball สำหรับงานภาพประกอบและงานบรรณาธิการ ถ้าลองคิดถึงการใช้จริง เราว่าคำสั้นบนโปสเตอร์หรือหน้าเปิดบทความน่าจะให้พื้นที่มันได้เต็มกว่าเนื้อหายาว เพราะแต่ละตัวมีทั้งรูปทรง สี และรายละเอียดของไพ่ให้ตาต้องอ่านพร้อมกัน
สมมติเอาไปตั้งชื่อคอลัมน์เรื่องเกม คำหลักอาจใช้ฟอนต์นี้ได้ทั้งคำ แล้วให้วันเวลาและคำอธิบายอยู่ในตัวพิมพ์ที่เรียบกว่า เราอยากเห็นไพ่ชัดพอจะรู้ว่ามันพับยังไง แต่ก็ยังอยากรู้ด้วยว่างานเริ่มกี่โมง ความสนุกของหัวเรื่องกับความชัดของข้อมูลจึงเป็นคนละหน้าที่ที่ต้องจัดให้ดี
สีพื้นก็มีผล ถ้าข้างหลังเต็มไปด้วยภาพและลายอยู่แล้ว รายละเอียดบนหน้าไพ่อาจต้องแย่งกันเอง ลองเผื่อพื้นที่ว่างรอบคำก่อนเพิ่มของตกแต่งอีกชิ้น บางครั้งแค่ปล่อยให้คำอยู่ใหญ่ ๆ บนหน้า ก็มีอะไรให้ดูมากพอแล้ว
Lowball ยังมีสไตล์สำหรับใช้สีเดียว ได้แก่ Solid, Solid Play และ Solid Fold ซึ่งใช้ระยะตัวพิมพ์ที่สอดคล้องกันเพื่อให้วางซ้อนได้ ส่วนสไตล์ Fold ก็เอาการพับมาเป็นอีกสภาพของตัวอักษร เราเลยไม่จำเป็นต้องใช้ทุกสีทุกครั้งเพื่อให้คนจำแนวคิดเรื่องไพ่ได้
คำว่า Gimme เป็นชุดฟอนต์ระหว่างพัฒนาไม่ได้แปลว่าแต่ละสมาชิกทำงานเหมือนกันทั้งหมด โดยเฉพาะเรื่องสีและการปรับรูปทรง ก่อนหยิบไปจัดงานจริงควรลองไฟล์ตัวอย่างในโปรแกรมที่จะใช้ หน้า Lowball ระบุแพ็กเกจทั้ง SVG และ COLR/CPAL ไว้ แต่การเห็นภาพตัวอย่างบนเว็บกับการเปิดไฟล์ในงานของเราเป็นคนละขั้นกัน
พอดูงานนี้แล้วเรานึกถึง Color Index ที่ใช้ลำดับไพ่สร้างแอนิเมชัน ทั้งสองงานเริ่มจากของที่คนรู้วิธีมองอยู่แล้ว แต่แยกไปทำคนละอย่าง สำรับหนึ่งให้เรารูดไพ่เพื่อเห็นภาพเคลื่อน อีกชุดให้เราพิมพ์แล้วเห็นหน้าไพ่กลายเป็นคำ
พอจำของเดิมได้ เราก็พร้อมจะตามการเปลี่ยนรูปของมันต่อ ไพ่หนึ่งใบอาจยังมีที่ให้พับอีกหลายท่า ก่อนจะอ่านไม่ออกว่าเคยเป็นไพ่
ผลงานและการทดลองของผู้ออกแบบอยู่ที่ Typearture ส่วนชุด Gimme อยู่บน Future Fonts
อ้างอิง: หน้าแนะนำ Gimme Lowball และ แนวทางการทำงานของ Typearture · ข้อเสนอเรื่องการจัดหน้าเป็นมุมมองของผู้เขียน
Photo credit: Typearture · Arthur Reinders Folmer
ของชิ้นเล็กที่ยังมีความขี้เล่น
พวงกุญแจ Tiny Friends งานทำมือ มีความเป็นของเล่นชิ้นเล็กให้พกไปด้วย เข้ากับความขี้เล่นที่ Gimme เก็บไว้ในตัวอักษร
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
