ไพ่ห้าดอกจิกใบนี้ ถ้าหยิบขึ้นมาดูใบเดียวก็คือไพ่ใบหนึ่ง พื้นน้ำเงินเข้ม ดอกจิกสีเขียวเบลอ ๆ ตรงกลาง สวยดี จบ แต่ Color Index ไม่ได้ออกแบบมาให้ดูทีละใบ มันออกแบบมาให้รูดทั้งสำรับ
คนออกแบบชื่อ Julia Schimautz นักออกแบบกราฟิกและช่างพิมพ์ชาวออสเตรีย ทำสตูดิโอชื่อ DTAN Studio อยู่ที่เบอร์ลิน สำรับนี้เธอทำร่วมกับ Small Wonder CPH จากโคเปนเฮเกน หลักการง่ายมาก ไพ่แต่ละใบในดอกเดียวกันมีสีขยับทีละนิด กับรูปดอกที่ค่อย ๆ โตขึ้นทีละนิด เรียงกันครบสิบสามใบเมื่อไหร่ ภาพมันก็เคลื่อน
พูดอีกแบบคือมันเป็นสมุดพลิกที่ปลอมตัวมาเป็นไพ่
สีทำหน้าที่เป็นโครงสร้าง
ปกติเวลาเราพูดเรื่องสีในงานออกแบบ เรามักพูดถึงมันเป็นเครื่องสำอาง คือของที่ใส่ทีหลังเพื่อให้ดูดี แต่ในสำรับนี้สีเป็นตัวจัดระเบียบทั้งหมด ดอกจิกได้พื้นเขียวไล่ไปน้ำเงิน ข้าวหลามตัดได้แดงส้มเหลือง โพดำได้ชมพูเขียว ถ้าเอาไพ่มากองรวมกันคุณแยกดอกได้จากสีก่อนที่จะทันมองสัญลักษณ์ด้วยซ้ำ
แล้วสัญลักษณ์ดอกก็ไม่ได้อยู่นิ่ง มันโตขึ้นเรื่อย ๆ ตามเลขบนไพ่ พอถึงใบคิงมันใหญ่เต็มหน้าไพ่จนกลายเป็นรูปทรงล้วน ๆ ไม่ใช่ไอคอนอีกต่อไป ตรงนี้แหละที่เราว่าฉลาด เพราะกติกาของไพ่บังคับให้มีลำดับอยู่แล้ว เอซ สอง สาม ไปจนถึงคิง Schimautz แค่เอาลำดับที่มีอยู่แล้วมาใช้เป็นเส้นเวลาของแอนิเมชัน ไม่ต้องประดิษฐ์อะไรใหม่เลย
ความเพี้ยนที่ตั้งใจเก็บไว้
สิ่งที่ทำให้ภาพพวกนี้ดูฟุ้งแบบมีเม็ด ไม่ใช่เอฟเฟกต์ในคอม Schimautz มาจากสายงานพิมพ์ เธอบอกว่าวิธีคิดของงานชุดนี้มาจากการทดลองกับการพิมพ์ริโซ ซึ่งเป็นเทคนิคที่ขึ้นชื่อเรื่องเลเยอร์สีเหลื่อมกันนิดหน่อยทุกครั้งที่พิมพ์
คนทำงานพิมพ์ส่วนใหญ่เรียกอาการนั้นว่าความผิดพลาด ต้องแก้ ต้องตั้งเครื่องใหม่ แต่ในงานนี้ความเหลื่อมคือเนื้อหา มันคือสิ่งที่ทำให้ขอบของดอกจิกดูเหมือนกำลังจะขยับ ทั้งที่มันเป็นกระดาษนิ่ง ๆ
วัสดุก็เลือกมาแบบคนที่รู้ว่ากระดาษทำงานยังไง ตัวไพ่พิมพ์บนกระดาษไส้ดำที่ได้การรับรอง FSC ใช้หมึกฐานพืช แล้วปิดผิวด้วยเท็กซ์เจอร์ลินิน ไส้ดำคือชั้นดำบาง ๆ ที่ซ่อนอยู่กลางแผ่นไพ่ ทำหน้าที่กันไม่ให้แสงทะลุจนคนอื่นเห็นหน้าไพ่ของเรา เป็นรายละเอียดที่คนเล่นไพ่รู้กัน แต่คนดูงานออกแบบมักไม่ทันสังเกต
กล่องก็ไม่ได้เป็นแค่ที่เก็บ มันใช้ลายไล่สีชุดเดียวกับไพ่ พอปิดฝากล่อง รูปดอกบนฝากับตัวกล่องจะต่อกันพอดี เปิดออกมาแล้วมันขาดครึ่ง เป็นมุกที่เจอตอนใช้จริงเท่านั้น
ที่เราชอบที่สุดคือมันไม่ได้พยายามเป็นของสะสมที่แตะไม่ได้ ไพ่ยังมีตัวเลข มีตัวอักษร A J Q K มีสัญลักษณ์มุมบนซ้ายครบ เอาไปเล่นดัมมี่ได้จริง แล้วพอเล่นจริงคุณก็จะรูดไพ่ในมือไปมาโดยไม่รู้ตัว ซึ่งก็คือการเล่นแอนิเมชันนั้นซ้ำแล้วซ้ำอีกทั้งวง
งานพิมพ์ที่เล่นกับความเหลื่อมของสีแบบนี้เราเคยเล่าไว้ในเรื่อง Riso Club กับโปสการ์ดริโซ 400 ใบ ที่ส่งกันข้ามโลกด้วย
ของแบบนี้ทำให้นึกถึงคำถามหนึ่งที่วนกลับมาเรื่อย ๆ ในงานออกแบบ ว่าของที่คนถือไว้ในมือทุกวันโดยไม่เคยมองมันจริงจัง ยังเหลือที่ว่างให้เล่นอีกเท่าไหร่
อ้างอิง: designboom
Photo credit: Small Wonder CPH
ของบนโต๊ะที่เข้ากับเรื่องนี้
โปสการ์ด Floral Childlike Art กระดาษใบเล็กที่วางเรียงกันหลายใบแล้วอ่านเป็นชุดได้เหมือนกัน
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
