ในร้านกาแฟแห่งหนึ่งที่ฮิโรชิมา มีคนนั่งลบรูปในหนังสือ ไม่ได้ลบรอยดินสอที่เขียนผิด แต่ลบรูปที่พิมพ์มากับเล่ม ถูไปเรื่อยๆ จนสีบนกระดาษจางลงทีละนิด
สิ่งที่ทำให้ภาพนี้ผิดจากที่คิดคือเธอไม่ได้ปัดขี้ยางลบทิ้ง เธอเก็บมันไว้ทุกเส้น
สิ่งที่ถูกลบไม่ได้หายไปไหน
Saya Irie เกิดที่โอกายามะเมื่อปี 1983 ตอนนี้ทำงานอยู่ที่ฮิโรชิมา วิธีทำงานของเธออธิบายได้ในประโยคเดียว เธอลบภาพออกจากสิ่งพิมพ์ แล้วเอาขี้ยางลบที่ได้จากการลบนั้น มาประกอบกลับขึ้นเป็นภาพเดิมในรูปทรงสามมิติ
ขี้ยางลบที่ม้วนเป็นเส้นเล็กๆ กลายเป็นกลีบดอกไม้ กลายเป็นขนนก กลายเป็นก้อนที่ดูเหมือนปะการัง กลายเป็นเปลือกไม้ที่มีร่องจริง
ตรรกะข้างในเรียบง่ายและแน่นมาก หมึกบนกระดาษไม่ได้ระเหยหายไปตอนถูกลบ มันติดไปกับยาง สีของภาพเดิมจึงยังอยู่ในเศษที่เหลือ เธอแค่ย้ายภาพจากสถานะหนึ่งไปอีกสถานะหนึ่ง จากสิ่งที่แบนราบเป็นสิ่งที่มีปริมาตร
นกอินเดียนาสามสิบห้าตัว
งานล่าสุดของเธอเริ่มจากหนังสือเก่าเล่มหนึ่งที่มีฝุ่นจับ ข้างในเป็นภาพนกสีสด เป็นนกพื้นถิ่นของรัฐอินเดียนาในสหรัฐอเมริกา
เธอลบนกออกจากหน้ากระดาษทีละตัว แล้วปั้นมันกลับขึ้นมาจากเศษของตัวมันเอง เธออธิบายงานชุดนี้ด้วยประโยคที่ฟังดูเหมือนความลับมากกว่าคำอธิบายงานศิลปะ ว่าเธอกำลังแอบเลี้ยงนกป่าอินเดียนาสามสิบห้าตัวไว้ในร้านกาแฟแห่งหนึ่งที่ฮิโรชิมา
ประโยคนั้นบอกอะไรบางอย่างเกี่ยวกับวิธีที่เธอมองงานตัวเอง เธอไม่ได้พูดว่ากำลังทำประติมากรรมรูปนก เธอพูดว่ากำลังเลี้ยงนก ราวกับว่าการย้ายนกออกจากหน้ากระดาษคือการทำให้มันมีชีวิตขึ้นมาจริงๆ แล้วสิ่งที่ตามมาหลังจากนั้นคือความรับผิดชอบ ไม่ใช่ผลงาน
การลบคือท่าที ไม่ใช่การทำลาย
ในงานวาด ยางลบเป็นเครื่องมือชิ้นเดียวที่มีหน้าที่ทำให้ตัวเองไม่เหลือร่องรอย เราลบเพื่อให้ดูเหมือนไม่เคยมีอะไรเกิดขึ้นตรงนั้น ขี้ยางลบคือหลักฐานของความผิดพลาด และเรามักปัดมันลงพื้นโดยไม่มองด้วยซ้ำ
Irie กลับด้านทั้งหมดนั้น ในงานของเธอ ขี้ยางลบเป็นวัสดุเดียวที่เหลืออยู่ และเป็นวัสดุเดียวที่มีคุณค่า สิ่งที่ควรจะเป็นขยะกลายเป็นจุดตั้งต้น
ท่าทีแบบนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ในงานร่วมสมัย Zemer Peled ทุบพอร์ซเลนให้แตกเป็นพันชิ้นก่อนประกอบกลับเป็นดอกไม้ ด้วยตรรกะที่ใกล้กัน แต่สิ่งที่ต่างคือขนาดของการกระทำ การทุบเป็นการออกแรงครั้งเดียวแล้วจบ ส่วนการลบต้องถูซ้ำไปมาเป็นชั่วโมง กว่าจะได้เศษพอปั้นนกตัวเดียว
เวลาจึงถูกฝังอยู่ในชิ้นงานโดยที่ไม่ต้องเขียนบอก คนที่ยืนดูใกล้ๆ จะเห็นว่ามันประกอบขึ้นจากเส้นเล็กๆ นับไม่ถ้วน และแต่ละเส้นคือการถูหนึ่งครั้ง
ปี 2027 เธอจะเป็นตัวแทนญี่ปุ่นในนิทรรศการ Women to Watch ที่ National Museum of Women in the Arts กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ระหว่างเดือนเมษายนถึงสิงหาคม
หนังสือเล่มที่เธอลบไปแล้วจะไม่กลับมาเป็นเหมือนเดิม หน้ากระดาษที่เคยมีนกอยู่ตอนนี้ว่างเปล่า และนกอยู่บนโต๊ะแทน คำถามที่ค้างอยู่คือ ระหว่างหน้ากระดาษที่ว่างกับนกที่ยืนอยู่ตรงนั้น อันไหนคือผลงาน
ช่องทางของศิลปิน: sayairie.com และอินสตาแกรม @iriesaya
ที่มา: Spoon & Tamago
Photo credit: Saya Irie via Spoon & Tamago
ของในเว็บที่เข้ากับเรื่องนี้
Tatting Hair Clip with beads (Handmade 100%) งานถักที่ค่อยๆ ผูกปมทีละปมจนกลายเป็นลาย เป็นอีกแบบของการสะสมสิ่งเล็กๆ ให้กลายเป็นรูปทรง
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด