ปลายเส้นที่น่าจะหยุดกลับม้วนเข้าไปอีกนิด พอมองทั้งคำ ตัวหนังสือเลยดูเหมือนยังขยับอยู่ ฟอนต์ Kind Type ของ Emily Klaebe มีรายละเอียดแบบนี้ให้เราไล่ดู ทั้งเส้นขดใน Kickdrum และเส้นที่จัดตามสัดส่วนลูกปัดใน Missive Bead ดูเผิน ๆ อาจคิดว่าแค่เติมลาย แต่พอดูโครงข้างใน จะเห็นว่ารายละเอียดเหล่านี้กำหนดวิธีสร้างตัวอักษรตั้งแต่แรก
Kind Type เป็นโรงหล่อฟอนต์ในพอร์ตแลนด์ และเป็นพื้นที่ทำงานตัวอักษรของ Emily นักออกแบบที่ทำทั้งระบบอัตลักษณ์และฟอนต์ เธอเคยเป็นผู้นำงานออกแบบที่ Order Type Foundry ก่อนจะนำงานทดลองของตัวเองมาพัฒนาต่อผ่าน Kind Type หน้าเว็บยังระบุชุดที่เราหยิบมาดูว่าอยู่ในสถานะเบตา จึงควรมองเป็นงานที่ยังมีพื้นที่ให้ปรับต่อ
เส้นขดต้องอยู่ร่วมกับเส้นตรงให้ได้
Kickdrum เริ่มจากการเอาความเป็นระบบของตัวอักษรที่ประกอบด้วยชิ้นส่วนเรขาคณิตในทศวรรษ 1970 มาลองกับเส้นขดที่ดูเป็นธรรมชาติกว่า จุดหลักอยู่ที่ปลายเส้นม้วน ช่องว่างด้านในที่วนเป็นเกลียว และตัวอักษรหน้ากว้าง วงกลมกับสี่เหลี่ยมจึงปรากฏอยู่ในโครงเดียวกันได้ โดยไม่จำเป็นต้องทำให้ทุกส่วนโค้งตามกันหมด
โรงหล่อวางแผนพื้นที่การออกแบบไว้สองแบบ คือแบบหนาที่เติมพื้นที่เต็ม กับแบบเส้นบางที่เหลือเส้นขอบ และเสนอให้ใช้กับงานขนาดใหญ่ เช่น พาดหัว โปสเตอร์ งานแบรนด์ หรือปกอัลบั้ม นี่เป็นแนวทางการใช้งานจากผู้ออกแบบ ยังไม่ได้หมายความว่าภาพตัวอย่างทุกชิ้นเป็นงานลูกค้าที่เผยแพร่แล้ว
ถ้าเราจะลองใช้กับโปสเตอร์คอนเสิร์ต ชื่อวงสั้น ๆ น่าจะเป็นจุดเริ่มที่เห็นผลชัด แล้วค่อยวางวัน เวลา และสถานที่ด้วยตัวหนังสือที่อ่านคล่องกว่า ลองย่อทั้งหน้าให้เล็กเท่าภาพบนมือถือด้วย ถ้ารายละเอียดวน ๆ เริ่มรวมเป็นก้อน ก็อาจต้องเพิ่มขนาดชื่อหรือเว้นพื้นที่รอบคำอีกหน่อย
พอเปลี่ยนเป็นลูกปัด เส้นก็เดินแบบเดิมไม่ได้
Missive เป็นอีกโครงการที่ทำให้เห็นวิธีคิดของ Emily ชัดขึ้น ฝั่ง Missive Serif ใช้เชิงตัวอักษรที่กางออก ปลายเส้นกลม และรอยต่อที่อ้างอิงการเขียน มีรากจากอาร์ตนูโว ตัวพิมพ์เล็กมีลำตัวสูงและสัดส่วนค่อนข้างแคบ โรงหล่อจึงวางมันไว้กับงานตัวใหญ่ที่เห็นรายละเอียดได้เต็มตา
ส่วน Missive Bead นำรูปตัวอักษรของชุดเดียวกันมาจัดใหม่บนตารางสำหรับงานปักลูกปัด โดยคิดจากลูกปัดทรงหลอดที่ยาวกว่าความกว้าง ตารางนี้มีแนวนอน แนวตั้ง และแนวทแยง 15 องศา เส้นเฉียงจึงช่วยรักษาทิศทางที่ไหลต่อกันของต้นแบบไว้ แม้ต้องแบ่งเส้นออกเป็นชิ้น ๆ
พอรู้ที่มา เราจะมองช่องว่างระหว่างชิ้นต่างออกไป มันมีหน้าที่บอกว่าหนึ่งเส้นถูกประกอบขึ้นอย่างไรด้วย การออกแบบจึงต้องคิดทั้งภาพรวมที่คนอ่านจำได้ และหน่วยเล็กที่นำมาเรียงต่อกัน ถ้ารูปตัวอักษรยังอ่านออก แต่ไม่สัมพันธ์กับสัดส่วนลูกปัด โจทย์ของฟอนต์ชุดนี้ก็ยังไม่ครบ
ถึงอย่างนั้น ไฟล์ฟอนต์กับงานปักสำเร็จก็ยังเป็นคนละขั้น ถ้าจะเอาตัวอักษรไปทำบนผ้าจริง เรายังต้องลองกับขนาดลูกปัด ระยะห่าง และพื้นที่ของชิ้นงาน รูปที่อ่านชัดบนจออาจให้ความรู้สึกอีกแบบเมื่อแสงตกบนวัสดุ การพิมพ์คำออกมาก่อนจึงช่วยให้เห็นสิ่งที่หน้าจอไม่ได้บอก
เลือกข้อจำกัด แล้วค่อยดูว่ามันพาไปไหน
งานเหล่านี้ทำให้นึกถึง Diplosopher ที่เริ่มจากการวาดห่วงต่อแล้วต้องคิดใหม่ทั้งชุด รายละเอียดเล็กในตัวหนึ่งย่อมกระทบตัวที่เหลือ สำหรับ Kind Type ข้อจำกัดนั้นอาจเป็นเส้นขดหรือสัดส่วนลูกปัด พอเลือกแล้วก็ต้องหาทางให้ทั้งคำอยู่ด้วยกันได้
ถ้าหยิบไปทำงานสองภาษา เราอาจเริ่มจากลองคำจริงที่ต้องใช้ก่อน แล้วค่อยเลือกฟอนต์ไทยมาวางคู่กัน ดูว่าความหนาและพื้นที่ว่างเข้ากันแค่ไหน ไม่จำเป็นต้องหาฟอนต์ไทยที่ม้วนทุกเส้นเหมือนกัน บางครั้งการให้ข้อความส่วนหนึ่งอ่านได้สบาย ก็ทำให้อีกส่วนมีที่แสดงรายละเอียดมากขึ้น
เส้นหนึ่งเส้นจะม้วนได้อีกแค่ไหน ลูกปัดหนึ่งชิ้นจะเอียงได้เท่าไร พอคำถามเล็ก ๆ เหล่านี้เปลี่ยนไป หน้าตาของคำที่เราคุ้นเคยก็ยังมีทางไปต่อได้อีก
ดูงานและทดลองตัวอักษรได้ที่ Kind Type Foundry และติดตามผู้ออกแบบที่ Emily Klaebe
อ้างอิง: คำอธิบาย Kickdrum และ Missive จาก Kind Type และ ประวัติจากเว็บไซต์ Emily Klaebe ข้อเสนอเรื่องการจัดหน้าและทดลองวัสดุเป็นความเห็นของผู้เขียน
Photo credit: Emily Klaebe · Kind Type Foundry ภาพสินค้าจากร้าน naivefloraltattoo
งานบนกระดาษที่วางคู่กับเรื่องนี้
โปสการ์ด Floral Childlike Art เป็นงานบนกระดาษชิ้นเล็กที่ชวนให้ลองคิดต่อว่าข้อความสั้น ๆ จะวางอยู่ข้างภาพแบบไหน
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
