ใต้ฝาขวดมีจี้เล็ก ๆ ห้อยอยู่ เราอาจมองไม่เห็นมันเลยถ้าดูแค่ด้านนอก ขวดยานัตถุ์ของ Hannah Lim เก็บรายละเอียดแบบนี้ไว้ด้วย ทั้งที่ภายนอกก็ดูมีอะไรให้มองเยอะแล้ว จี้นั้นอ้างถึงช้อนจิ๋วที่ติดกับฝาของขวดแบบดั้งเดิม แต่พอมาอยู่ในงานของเธอ มันกลายเป็นของที่รอให้คนเปิดเจอ
Colossal เพิ่งนำเสนอผลงานชุดนี้เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2026 แต่เธอเริ่มทำขวดมาตั้งแต่ช่วงล็อกดาวน์ ความต่อเนื่องตรงนี้ทำให้เรามองมันได้มากกว่างานชิ้นใหม่หน้าตาแปลก ๆ เพราะรูปทรงเดิมกลายเป็นพื้นที่ให้เธอค่อย ๆ ใส่เรื่องครอบครัว การค้นคว้า และสัตว์ในจินตนาการเพิ่มเข้าไป
Lim เป็นศิลปินที่ทำงานในลอนดอน มีพื้นฐานครอบครัวทั้งอังกฤษและสิงคโปร์ เธอเล่าไว้ในเว็บไซต์ว่า ขวดบางชิ้นประทับตราชื่อของตัวเอง บางชิ้นตกแต่งด้วยดินปั้นที่ทำตามจี้หยกของคุณย่า และบางชิ้นมีกล้วยไม้ซึ่งเชื่อมถึงสิงคโปร์ รายละเอียดเหล่านี้มีที่มาจากชีวิตของคนทำ ไม่ได้ถูกเลือกมาเพียงเพราะดูเป็นเอเชีย
ขวดที่มีท่าทางของตัวเอง
ขวดยานัตถุ์ดั้งเดิมเป็นภาชนะใส่ยาสูบผง ขนาดเล็กพอจะอยู่ในฝ่ามือ สิ่งที่ Lim หยิบมาจึงมีทั้งรูปทรงและความสัมพันธ์กับมือคนถือ พอเธอขยายขนาด เติมแขนขาคล้ายสัตว์ หรือทำบางชิ้นโดยไม่มีจุกปิด ขวดก็เริ่มดูเหมือนมีท่าทางของตัวเอง จะมองเป็นภาชนะก็ได้ จะมองเป็นตัวละครก็ไม่แปลก
เราคุ้นกับของสะสมที่มีหน้าตาชัดเจน เห็นตาหรือปากแล้วก็รู้ว่าจะอ่านอารมณ์ตรงไหน แต่งานของ Lim เปิดทางให้อ่านจากส่วนอื่นด้วย ขา ฐาน ฝา และเครื่องประดับล้วนมีส่วนกำหนดบุคลิก ถ้าตัดรายละเอียดเหล่านี้ออก เหลือเพียงตัวขวด ความรู้สึกที่มีต่อวัตถุก็น่าจะเปลี่ยนไปมาก
เธอใช้ดินพอลิเมอร์ร่วมกับเจสโมไนต์ในการสร้างโครง แล้วเติมสีและผิวเคลือบตามงานแต่ละชิ้น วัสดุร่วมสมัยทำให้รูปแบบที่เราอาจเคยเห็นอยู่ในตู้พิพิธภัณฑ์ออกมาในหน้าตาอีกแบบ เราจำเค้าของเดิมได้ แต่ไม่จำเป็นต้องเข้าใจว่ากำลังดูของเก่า หรือของที่พยายามทำให้เหมือนเก่า
ลายเดียวกัน ใครเป็นคนเลือกก็มีความหมาย
เบื้องหลังความสนุกนั้นมีเรื่องที่ Lim กลับไปคิดอยู่เรื่อย ๆ คือชินัวเซอรี รูปแบบการตกแต่งที่ผู้ผลิตชาวยุโรปนำลวดลายจีนและเอเชียมาดัดแปลงให้ตลาดตะวันตก เธอสนใจความเยอะของมัน ขณะเดียวกันก็รับรู้ประวัติที่เกี่ยวกับอาณานิคมและการหยิบวัฒนธรรมของคนอื่นมาใช้
พอกลับมามองจี้หยกของคุณย่า ความต่างก็เริ่มชัดขึ้น ลวดลายที่ดูคล้ายกันอาจมีความหมายคนละอย่าง ขึ้นอยู่กับว่าใครเลือกมันมาและเลือกเพราะอะไร สำหรับเธอ การสร้างของตกแต่งจึงเป็นโอกาสที่จะใส่ประสบการณ์ของตัวเองลงไปในภาพของวัฒนธรรมที่เคยถูกคนอื่นจัดวางไว้แล้ว
ตรงนี้ทำให้ความขี้เล่นมีน้ำหนัก เราไม่จำเป็นต้องตัดสี ตัดสัตว์ประหลาด หรือตัดเครื่องประดับออก เพื่อให้งานพูดเรื่องภูมิหลังได้จริงจัง เธอใช้สิ่งเหล่านี้เป็นส่วนของเรื่องเลย คนดูอาจเริ่มจากชอบหน้าตาของขวด แล้วค่อยย้อนมาถามว่ารายละเอียดแต่ละชิ้นเดินทางมาจากไหน
ในนิทรรศการ Reimaginings ปี 2026 ที่ Museum of East Asian Art เมืองบาธ เธอได้เลือกวัตถุจากคอลเล็กชันมาจัดแสดงร่วมกับงานของตัวเอง และสร้างงานตอบสนองต่อสิ่งที่ได้ศึกษา การได้จับและดูของใกล้ ๆ เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการครั้งนั้น ขวดจึงเชื่อมกับพิพิธภัณฑ์ผ่านการใช้งานสายตาและมือ ไม่ได้หยุดอยู่แค่การยืมภาพลวดลาย
ถ้าเคยดู ตัวละครเซรามิกของ Super Future Kid เราอาจคุ้นกับความรู้สึกที่วัตถุหนึ่งชิ้นมีโลกของมันอยู่ข้างใน สำหรับ Lim โลกนั้นยังพาออกไปหาคนในครอบครัวและสิ่งของที่เธอเคยพบ รูปทรงประหลาดเลยมีอะไรให้ตามต่อหลังจากความรู้สึกแรกที่เห็น
จี้ใต้ฝาขวดอาจเป็นส่วนที่เล็กที่สุดในงาน แต่การซ่อนมันไว้ทำให้เราคิดถึงของที่คนเก็บเพราะเหตุผลส่วนตัว บางอย่างไม่ต้องอยู่ตรงจุดที่ทุกคนมองเห็น ก็ยังเป็นส่วนที่เจ้าของอยากรักษาไว้มากที่สุดได้
ผลงานและเรื่องเล่าจากศิลปินอยู่ที่ เว็บไซต์ Hannah Lim
อ้างอิง: บทความและบทสัมภาษณ์ใน Colossal และ รายละเอียด Reimaginings จากศิลปิน
Photo credit: Hannah Lim ภาพชุด Snuff Bottles จากเว็บไซต์ศิลปิน
ของชิ้นเล็กจากร้านใน Portjolio
พวงกุญแจ Tiny Friends งานทำมือ เป็นอีกขนาดของงานทำมือที่เราเลือกเก็บและพกไปด้วยได้ในชีวิตประจำวัน
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
