ฟอนต์ HAL Casino ที่ HAL Typefaces ปล่อยออกมาเมื่อ 3 กันยายน มีจุดอ้างอิงเขียนไว้สั้น ๆ ว่า Caesars Palace ปี 1967 บนถนน Las Vegas Strip ซึ่งพอได้ยินคำว่าเวกัส เราเดาไว้แล้วว่าจะได้เห็นตัวอักษรอ้วน ๆ มีหลอดไฟ มีเงาหนา แบบที่เอาไปทำป้ายคาสิโนได้เลย ปรากฏว่าไม่ใช่เลยสักนิด
สามครอบครัวที่ใช้โครงกระดูกเดียวกัน
Casino ออกมาเป็นสามครอบครัวย่อยพร้อมกัน คือ Serif, Sans และ Mono รวมห้าสไตล์ ตัวเซริฟกับซานส์มีตัวเอียงมาด้วย ส่วนโมโนมาตัวเดียว ฟังดูเป็นชุดเล็ก ๆ จนกว่าจะดูแผ่นสเปซิเมนของทั้งสามตัวเทียบกัน
เส้นบอกระยะบนแผ่นนั้นเป็นตัวเลขชุดเดียวกันเป๊ะ ascender 740 cap height 675 x-height 445 descender ลบ 240 ทั้งสามตัว แปลว่าคุณเปลี่ยนจากเซริฟไปซานส์ไปโมโนได้โดยที่บรรทัดไม่ขยับขึ้นลง ระยะบรรทัดที่ตั้งไว้ยังใช้ได้ ตารางที่จัดไว้ไม่พัง
เรื่องนี้ฟังดูเป็นเรื่องเทคนิคน่าเบื่อ แต่ในงานจริงมันคือความต่างระหว่างชุดฟอนต์ที่ใช้ได้กับชุดที่ต้องมานั่งแก้ทีละหน้า ใครที่เคยเปลี่ยนฟอนต์ในเลย์เอาต์ที่จัดเสร็จแล้วจะรู้ว่าปัญหาไม่ได้อยู่ที่รูปตัวอักษร แต่อยู่ที่ทุกอย่างเลื่อนไปหมด
แล้วเวกัสอยู่ตรงไหน
ไม่ได้อยู่ในรูปทรงหลัก แต่อยู่ในของแถม Casino มีชุดตัวใหญ่แบบมีหางสะบัด มีหางเฉพาะตัวแรกและตัวสุดท้ายของคำ มีลิเกเจอร์แบบเลือกเปิดเอง มีตัวเลขในวงกลม และมีเครื่องหมายวรรคตอนที่ทำเป็นรูปข้าวหลามตัด
ข้าวหลามตัดนี่แหละคือจุดที่เราหยุดดูนานสุด เพราะเห็นแล้วนึกถึงข้าวหลามตัดบนไพ่ทันที คนที่ไม่ได้คิดถึงที่มาก็จะเห็นแค่จุดคั่นรูปสวย ๆ ส่วนคนที่นึกออกจะเห็นโต๊ะพนัน มันเป็นวิธีอ้างอิงที่ไม่ต้องตะโกน
เครื่องหมาย ampersand ก็มีให้เลือกหลายแบบ ซึ่งบนเว็บของสตูดิโอ Konst & Teknik ที่เอา Casino ไปใช้ ตัว and ในชื่อสตูดิโอเป็นแบบหางสะบัดตัวเอียง วางอยู่ระหว่างคำสองคำที่เป็นตัวตรงเรียบ ๆ จุดเดียวในทั้งหน้าที่ยอมเล่น
ทำไมโรงหล่อถึงชอบทำแบบนี้กันมากขึ้น
HAL Typefaces เป็นโรงหล่ออิสระจากเบอร์ลิน ทำโดย Elias Hanzer กับ Lucas Liccini ส่วนงานจัดระยะและเคิร์นนิงเป็นของ Igino Marini ชื่อที่โผล่อยู่ในฟอนต์ใหม่หลายตัวช่วงนี้ ตัวฟอนต์รองรับภาษามากกว่า 186 ภาษา
ชุดสามครอบครัวแบบนี้กำลังมาแทนที่วิธีเก่าที่คนต้องไปเลือกฟอนต์เซริฟจากโรงหล่อหนึ่ง ซานส์จากอีกโรงหล่อ แล้วมานั่งจูนขนาดให้เข้ากันเอง งานแบรนด์สมัยนี้มันไม่ได้จบที่โปสเตอร์ มันต้องมีทั้งหัวเรื่อง เนื้อความ ตาราง ราคา และโค้ดในเอกสารเทคนิค ชุดที่ครอบคลุมตั้งแต่ต้นเลยประหยัดงานไปเยอะ
ถ้าอยากเทียบกับอีกทาง ลองดูที่เราเขียนถึง Sleight ที่ตั้งใจเป็นฟอนต์พาดหัวอย่างเดียว แล้วทุ่มไปกับความกว้างและน้ำหนัก 28 สไตล์แทน สองแนวคิดนี้แก้โจทย์คนละข้อกันชัดเจน
ของที่อ้างอิงถึงแต่ไม่ลอก
สิ่งที่ Casino ทำได้ดีคือมันไม่ได้พยายามเป็นป้ายคาสิโน มันแค่จำบางอย่างจากป้ายนั้นมา ความสมมาตร ความหรูแบบเก่า ความรู้สึกว่ามีคนตั้งใจแต่งตัวมา แล้วเอามาใส่ในตัวอักษรที่คุณเรียงเป็นย่อหน้ายาว ๆ ได้จริง
ฟอนต์ที่อ้างอิงป้ายเก่ามีเยอะมากในสองสามปีนี้ ส่วนใหญ่จบที่การก๊อปรูปทรงมาแล้วเคลมเป็นเรื่องเล่า Casino เลือกทางที่ยากกว่า คือเอาอารมณ์มา ทิ้งรูปทรงไว้ แล้วสร้างของที่ใช้งานได้ขึ้นมาใหม่
คำถามที่เราค้างไว้คือ ถ้าคนอ่านไม่มีทางรู้เลยว่าฟอนต์นี้มาจากเวกัส เรื่องเล่าที่โรงหล่อเขียนไว้ยังนับเป็นส่วนหนึ่งของงานอยู่หรือเปล่า หรือมันเป็นแค่บันทึกส่วนตัวของคนวาดที่บังเอิญได้พิมพ์ออกมา
ข้อมูล: haltypefaces.com, Typecache, Fonts In Use
Photo credit: HAL Typefaces
ชวนดูของในเว็บ
โปสการ์ด Floral Childlike Art งานพิมพ์แผ่นเล็กที่เหลือที่ว่างไว้ให้เขียนด้วยลายมือตัวเอง ซึ่งเป็นฟอนต์ที่ไม่มีโรงหล่อไหนทำขายได้
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
