ลูกโป่งงานวันเกิดใบเดียว เป่าให้พองสักครึ่ง แล้วเสียบเข้าไปตรงกลางตัวเครื่องดนตรี พอดีดสาย เสียงจะวิ่งเข้าไปในลูกโป่งใบนั้น อากาศข้างในมีเท่าไหร่ เสียงที่ออกมาก็เป็นแบบนั้น
Balloon Banjo เป็นงานของ Co:Creation Lab เครื่องดนตรีตัวเล็กที่พิมพ์สามมิติออกมาเป็นชิ้นๆ แล้วเอาลูกโป่งกลมธรรมดามาทำหน้าที่กล่องเสียงแทนไม้ ส่วนสายใช้เอ็นตกปลาหรือไนลอน หาซื้อได้ที่ร้านทั่วไป ไม่ต้องสั่งของพิเศษอะไรเลย
สิ่งที่เกิดขึ้นตอนเล่นคือมันไม่ได้ให้เสียงเดียว เป่าลูกโป่งพองขึ้นอีกนิด เสียงเปลี่ยน ขึงสายให้ตึงกว่าเดิม เสียงเปลี่ยนอีก เปลี่ยนไปใช้ลูกโป่งใบใหญ่กว่าเดิม ก็เป็นคนละตัวไปเลย
ของที่ตั้งใจให้แกะออกมาแก้
ตัวแบนโจมีชิ้นส่วนที่ต้องพิมพ์ 7 แบบ รวมทั้งหมด 19 ชิ้น มีคอ แผ่นประกบซ้ายขวา สะพานสองท่อน ลูกบิดเจ็ดตัว กับเบ้าลูกบิดอีกเจ็ด ประกอบด้วยน็อตพลาสติกที่หมุนด้วยมือได้ ไม่มีเหล็ก ไม่มีกาว ไม่ต้องใช้ไขควง
ฟังดูเหมือนรายละเอียดทางเทคนิค แต่จริงๆ มันคือการตัดสินใจเรื่องดีไซน์ที่ชัดมาก เพราะไม่มีอะไรติดตาย แปลว่าใครก็รื้อมันได้ ลองเปลี่ยนสาย เปลี่ยนลูกโป่ง ประกอบใหม่ แล้วถ้าไม่ชอบก็รื้ออีกรอบ
ของส่วนใหญ่ที่เราซื้อมาไม่ได้ออกแบบมาแบบนี้ มันออกแบบมาให้จบตั้งแต่ในกล่อง ใครแกะคือทำพัง ตัวนี้กลับเอาการประกอบมาเป็นส่วนหนึ่งของงาน
อ่านนิสัยของวัสดุก่อนแล้วค่อยวางชิ้นงาน
สเปกที่เขาให้มาก็ตรงไปตรงมา ออกแบบมาสำหรับ PLA หัวฉีด 0.4 มิลลิเมตร ความสูงชั้นละ 0.2 มิลลิเมตร เติมข้างใน 15 เปอร์เซ็นต์ ใช้เวลาพิมพ์ราวสิบเอ็ดชั่วโมง เฉพาะลูกบิดกับเบ้าให้ลดลงมาที่ 0.16 เพราะสองชิ้นนี้เป็นตัวคุมความหลวมความแน่น
จุดที่เราชอบที่สุดคือเรื่องคอ เขาสั่งให้พิมพ์คอแบบนอนราบ ไม่ใช่ตั้งขึ้น เพราะงานพิมพ์สามมิติมันแข็งแรงไม่เท่ากันทุกทิศ ถ้าตั้งพิมพ์แล้วขึงสาย มันจะหักตามรอยชั้นที่ซ้อนกันมา
เท่ากับว่าคนออกแบบไม่ได้วาดรูปทรงแล้วโยนให้เครื่องพิมพ์ แต่นั่งดูก่อนว่าวัสดุนี้มันมีนิสัยยังไง แล้วค่อยวางชิ้นงานตามนั้น เป็นวิธีคิดเดียวกับที่เราเคยเล่าไว้ใน Re-flat Pack Sofa โซฟาที่คลี่ตัวเองออกจากเสา คือปล่อยให้คุณสมบัติของวัสดุเป็นคนออกแบบไปด้วยกัน
เครื่องดนตรีที่เป็นการทดลองไปในตัว
เรื่องเสียงในลูกโป่งไม่ใช่ของใหม่ในทางฟิสิกส์ อากาศในโพรงปิดสั่นได้ตามปริมาตรของมัน ที่ใหม่คือปกติเรื่องนี้อยู่ในห้องเรียนหรืออยู่ในหนังสือ แต่ตัวนี้เอามาไว้ในมือ แล้วให้ปรับเองด้วยปาก
มันเลยไม่ค่อยเหมือนสินค้า และไม่ค่อยเหมือนของเล่นเพื่อการศึกษาที่หน้าตาน่าเบื่อ อยู่ตรงกลางระหว่างสองอย่างพอดี
ลูกโป่งก็จะแฟบ สายเอ็นก็จะยืด แล้ววันหนึ่งก็ต้องเปลี่ยนใหม่ ซึ่งอาจจะเป็นเรื่องที่ตั้งใจมาตั้งแต่แรกก็ได้ ของบางอย่างไม่ได้ทำมาให้อยู่ไปตลอด แต่ทำมาให้เราลงมือกับมันเรื่อยๆ
ถ้าที่บ้านมีเครื่องพิมพ์สามมิติอยู่แล้ว คำถามที่เหลือมีข้อเดียว คือจะเริ่มจากลูกโป่งใบไหน
ดูงานอื่นของสตูดิโอได้ที่ cocreationlab.co
อ้างอิง: designboom
Photo credit: Co:Creation Lab via designboom
ของบนโต๊ะที่เข้ากับเรื่องนี้
FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot) ของชิ้นเล็กที่เกิดจากเครื่องพิมพ์เหมือนกัน ทำมาแก้ปัญหาเดียวคือการ์ดความจำหายบ่อย
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
