ปกติเวลาโรงหล่อฟอนต์ปล่อยของ มันจะเป็นงานที่เสร็จแล้ว ทุกน้ำหนักครบ ทุกอักขระวาดจบ ตั้งราคาแล้วขาย แต่ Kante ของ Jakob Fangmeier ไม่ได้เกิดแบบนั้น มันเริ่มขายตั้งแต่ตอนที่เป็นเวอร์ชัน 0.1 คือยังทำไม่เสร็จ แล้วเพิ่งประกาศว่าจบเมื่อวันที่ 1 กันยายนที่ผ่านมา พร้อมย้ายบ้านไปอยู่โรงหล่อชื่อ Grim Type
ซื้อของที่ยังไม่เสร็จ
ที่มันเป็นแบบนี้ได้เพราะ Kante โตมาบน Future Fonts เว็บที่เปิดให้นักออกแบบตัวอักษรเอาฟอนต์ที่ยังทำไม่จบมาขาย คนซื้อจ่ายถูกกว่าตอนของยังไม่ครบ แล้วได้อัปเดตทุกเวอร์ชันฟรีไปจนกว่าคนทำจะบอกว่าพอ ฟังดูเหมือนเกมที่ยังอยู่ในสถานะ early access ซึ่งก็คล้ายกันจริง ๆ นั่นแหละ
ข้อดีคือคนทำได้เงินระหว่างทาง ไม่ต้องเก็บงานไว้คนเดียวสองสามปีแล้วค่อยลุ้นว่าจะมีคนซื้อไหม ส่วนคนซื้อก็ได้เห็นฟอนต์โตขึ้นทีละเวอร์ชัน Kante เองอัปเป็น 0.2 หลังปล่อยตัวแรกได้แค่สองสัปดาห์ แล้วไปต่อ 0.3 ก่อนจะจบสมบูรณ์
เซริฟที่ไม่ค่อยอยากเป็นหนังสือ
ตัวฟอนต์เองเป็นเซริฟที่โครงมาจากสาย Garamond คือมีรากอยู่ในตัวพิมพ์ยุคเก่าแก่ที่เราคุ้นจากหน้าหนังสือ แต่ Fangmeier ไปตัดเส้นโค้งให้คมขึ้น ทำหัวเซริฟให้แบนและตรงกว่าของเดิม พอเอาไปเรียงตัวเล็ก ๆ เป็นบล็อกยาว มันยังอ่านลื่นเหมือนเซริฟทั่วไป แต่พอขยายใหญ่แล้วความคมพวกนั้นจะโผล่ออกมาหมด
ชื่อ Kante เป็นคำเยอรมันแปลว่าขอบหรือสัน ซึ่งตรงกับที่ตาเห็น หน้าเว็บของ Grim Type ถึงกับล้อฟอนต์ตัวเองว่าถ้ามันเป็นคนก็คงเป็นพวก edgelord
ชุดสมบูรณ์มี 12 สไตล์ คือหกน้ำหนักตั้งแต่ Regular ไป Book, Medium, SemiBold, Bold จนถึง ExtraBold แล้วมีตัวเอียงคู่กันครบทุกน้ำหนัก อักขระราว 667 ตัว รองรับภาษาเขียนได้ 420 ภาษา
สเปซิเมนที่ไม่ยอมทำตัวเรียบร้อย
ส่วนที่เราชอบที่สุดของงานชุดนี้คือวิธีที่โรงหล่อเลือกโชว์ของ ถ้าเป็นเซริฟสาย Garamond ทั่วไป สเปซิเมนมักจะเป็นหน้าหนังสือ หน้าปกวรรณกรรม หรือสูจิบัตรพิพิธภัณฑ์ แต่ Grim Type เอา Kante ไปแปะบนกล่องพิซซ่า
แล้วก็ยังมีถุงกาแฟลายเมล็ดกาแฟสีชมพูวางกลางทุ่งดอกเดซี่ กับป้ายซิตี้ไลต์ในสถานีรถไฟใต้ดินที่พิมพ์คำว่า Yes, we are open ตัวใหญ่สีม่วงนีออน ซึ่งไม่ใช่ที่ที่คนคาดว่าจะเจอเซริฟแบบนี้
ตรงนี้มันบอกอะไรบางอย่างเรื่องการขายฟอนต์ในปีนี้ คือโรงหล่อไม่ได้ขายแค่ไฟล์ แต่ขายภาพว่าเอาไปใช้แล้วจะดูเป็นใคร Grim Type ไล่รายชื่อไว้เลยว่างานที่เหมาะกับ Kante คือสำนักพิมพ์อิสระ งานเอดิทอเรียล สถาบันวัฒนธรรม และแพ็กเกจจิงของแบรนด์เล็กที่อยากมีเขี้ยวนิดหน่อย
ถ้าสนใจฟอนต์เซริฟที่เล่นกับการเปลี่ยนบุคลิกในชุดเดียวกัน เราเคยเขียนถึงอีกตัวไว้ที่ Resan ฟอนต์เซริฟคอนทราสต์สูงที่กดปุ่มเดียวแล้วเปลี่ยนบุคลิกได้ทั้งชุด
สิ่งที่เราคิดต่อจาก Kante ไม่ใช่เรื่องรูปตัวอักษร แต่เป็นเรื่องเวลา ฟอนต์เคยเป็นของที่ต้องเสร็จก่อนถึงจะมีตัวตน ตอนนี้มันมีตัวตนได้ตั้งแต่ยังไม่เสร็จ แล้วค่อยโตขึ้นในมือคนที่ซื้อไปแล้ว คำถามที่ตามมาคือถ้าฟอนต์ที่เราใช้พิมพ์งานอยู่วันนี้จะเปลี่ยนไปอีกในเวอร์ชันหน้า เราจะยังเรียกมันว่าฟอนต์ตัวเดิมอยู่ไหม
อ้างอิง: Grim Type, Future Fonts, Typecache
Photo credit: Grim Type Co. และ Jakob Fangmeier
ชวนดูของในเว็บ
โปสการ์ด Floral Childlike Art ของที่ยังต้องพิมพ์ลงกระดาษจริงถึงจะรู้ว่าตัวหนังสือกับภาพวางด้วยกันแล้วอ่านออกไหม เป็นสนามทดลองขนาดเล็กที่ยังหาอะไรมาแทนได้ยาก
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด
