Armand Croisonnier เป็นศิลปินในปารีสที่ใช้เครื่องสแกนทำภาพบุคคล ใบหน้าถูกบีบ แผ่ออก และประกอบกลับจนดูคล้ายหุ่นที่ยังมีผิวของคนจริงอยู่ เราชอบความกวนของงานชุดนี้ เพราะถึงหน้าจะผิดสัดส่วนไปไกล ภาพก็ยังดูใกล้ชิด เหมือนเจ้าของหน้ายอมเล่นอะไรประหลาดๆ ด้วยกัน มากกว่าพยายามยืนให้หล่ออยู่หน้ากล้อง

ภาพบุคคลบิดสัดส่วนจากงานสแกนของอาร์ม็อง ครัวซอนนิเยร์
ภาพ: Armand Croisonnier / It’s Nice That

งานของเขาถูกหยิบมาพูดถึงใน It’s Nice That วันที่ 15 กรกฎาคม 2026 และใน PAP Magazine วันที่ 31 กรกฎาคมปีเดียวกัน ถ้าจะมองว่านี่คือภาพหน้าตาประหลาดอีกชุดหนึ่งก็ได้ แต่เรื่องที่เราอยากชวนดูต่อคือการเลือกใช้เครื่องมือ เครื่องสแกนที่มักเจอกับเอกสาร กลายเป็นอุปกรณ์เก็บหน้าตาของคนใกล้ตัว และภาพที่ได้ก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนรูปถ่ายติดบัตรเลย

ใบหน้าที่ไม่ต้องอยู่ในสัดส่วนเดิม

วิธีนี้เรียกว่า scanography ใช้เครื่องสแกนแบบกระจกแบนสร้างภาพ เขานำชิ้นส่วนที่ได้มาจัดและประกอบใหม่ จึงมีทั้งการบีบให้แบนและขยายให้พองอยู่ในงานเดียวกัน ความประหลาดเกิดกับสิ่งที่เราจำได้แม่นอย่างใบหน้า แค่สัดส่วนเปลี่ยนไปนิดเดียวก็รู้แล้วว่ามีอะไรผิด ยิ่งยังเห็นผิวที่เหมือนคนจริง ภาพก็ยิ่งดูตลกปนขนลุก

ผลงานภาพบุคคลทดลองที่เปลี่ยนสัดส่วนร่างกายโดยอาร์ม็อง
ภาพ: Armand Croisonnier / It’s Nice That

สำหรับเรา ความสนุกอยู่ตรงที่งานไม่รีบเก็บความผิดรูปให้เรียบร้อย เวลาแต่งภาพคน เรามักได้ยินเรื่องแก้ผิว จัดทรงหน้า หรือปรับให้ดูดีขึ้น แต่ภาพแบบนี้เปิดให้ถามอีกอย่างว่า ถ้ายืดและประกอบคนคนหนึ่งจนเกือบจำไม่ได้ อะไรยังบอกได้ว่าเป็นคนเดิม เพื่อนๆ อาจเริ่มจากดูส่วนที่ยังคุ้นตา ก่อนค่อยไล่ดูว่าส่วนไหนถูกเปลี่ยนไปบ้าง

มองในแง่งานออกแบบ ข้อจำกัดของเครื่องมือมีประโยชน์มากตรงนี้ คนทำต้องเลือกว่าจะเก็บอะไรและจะประกอบส่วนต่างๆ เข้าหากันแบบไหน ความผิดรูปเพียงอย่างเดียวอาจสร้างภาพได้หนึ่งใบ แต่การใช้วิธีนี้ต่อกับคน เสื้อผ้า และของใช้หลายชนิด ต้องมีการตัดสินใจต่ออีกเยอะ เราจึงอยากดูเป็นชุด มากกว่าดูภาพเดียวแล้วเลื่อนผ่าน

ภาพทดลองจากชุดผลงานสแกนและคอลลาจของอาร์ม็อง
ภาพ: Armand Croisonnier / It’s Nice That

แฟชั่นก็ยอมหน้าตาตลกได้

หน้าแฟ้มงานของเขาที่ Frenzy Image มีทั้ง Coperni Resort 25, D’Heygere SS25, G-SHOCK และงานกับ GQ รายชื่อนี้ช่วยบอกว่างานทดลองของเขาไปต่อในงานแฟชั่นและงานสื่อได้จริง โดยไม่จำเป็นต้องเลิกใช้ภาพบุคคลที่ดูแปลก ผลงานที่เห็นจึงมีเหตุผลให้ดูทั้งในฐานะภาพศิลปะและวิธีนำเสนอเสื้อผ้าหรือสินค้า

ผลงานภาพแฟชั่นฟาบริซ นิโกลาส สำหรับอาร์วีบี ปี 2022
ภาพ: Armand Croisonnier / It’s Nice That · Fabrice Nicolas, RVB Printemps editorial (2022) · สไตลิง: Clara Ziegler

เราเห็นว่าภาพแฟชั่นได้ประโยชน์จากอารมณ์ขันแบบนี้มาก ภาพเสื้อผ้าไม่จำเป็นต้องมีแต่คนที่ควบคุมหน้าตาและท่าโพสได้สมบูรณ์ตลอดเวลา การยอมให้หน้าเบี้ยวหรือร่างกายผิดขนาด เปิดทางให้ภาพจำเกิดจากความทะเล้นได้ด้วย (บางภาพดูแล้วอยากรู้ขั้นตอนมากกว่าอยากรู้ว่าใส่ยี่ห้ออะไร ซึ่งก็เป็นเสน่ห์อีกแบบ)

เพื่อนๆ ที่เคยอ่านเรื่อง Scanner Aesthetic กับงานกราฟิกจากเครื่องสแกน จะเห็นตัวอย่างอีกทางจากงานของ Armand คราวนี้คนและสิ่งของเป็นวัตถุดิบหลัก เราว่าจุดที่ควรหยิบไปคิดต่อคือการเลือกสิ่งที่จะนำมาทดลอง ถ้าเริ่มจากของหรือคนที่มีความหมายกับตัวเอง ภาพประหลาดก็มีเรื่องให้เล่าต่อได้มากกว่าความประหลาดของมัน

จากภาพแบนกลับมาเป็นของที่จับได้

Armand ยังทดลองพิมพ์สามมิติ เพื่อเปลี่ยนภาพผิดรูปให้มีปริมาตรและสัมผัสได้ ลองนึกถึงการเห็นผิวที่ดูจริงอยู่บนทรงที่ผิดไปจากคน พอออกมาเป็นวัตถุ สิ่งที่เคยเห็นได้จากด้านเดียวก็ต้องรับมือกับความหนาและมุมมองอื่นด้วย เราชอบที่เขายอมตามการทดลองไปถึงขั้นนี้ แทนที่จะจบทุกอย่างที่ไฟล์ภาพ

ผลงานพอสติช ปี 2021 ของอาร์ม็องและผู้ร่วมออกแบบ
ภาพ: Hugo La Detente / It’s Nice That · Peaustiche (2021) โดย Armand Croisonnier ร่วมออกแบบกับ Hélène และ Gilles Croisonnier และ Steeven Kibler · สไตลิง: Salome Perroton และ Lucien Heritier

แน่นอนว่าแค่ใช้เครื่องสแกนก็ไม่ได้รับประกันว่าภาพจะดี และเราไม่คิดว่าทุกงานจำเป็นต้องผิดรูปถึงจะมีอะไรให้ดู แต่ชุดนี้มีข้อดีชัดๆ คือเขาใช้วิธีเดียวสำรวจได้ทั้งภาพบุคคล งานแฟชั่น และวัตถุสามมิติ ใครทำงานภาพอยู่ น่าจะได้ประโยชน์จากการดูว่าเขาพาวิธีเดิมไปเจอโจทย์ต่างกันอย่างไร มากกว่าพยายามทำหน้าเบี้ยวให้เหมือนกันทุกใบ

ผลงานอาร์ไคฟ์ออฟเอ็ดการ์ ปี 2020 โดยอาร์ม็อง ครัวซอนนิเยร์
ภาพ: Armand Croisonnier / It’s Nice That · Archive of Edgar (2020)

เราชอบงานชุดนี้ตรงที่ภาพคนยังตลกได้โดยไม่ต้องเติมมุกเป็นข้อความ และการทดลองไม่ได้หยุดอยู่แค่ภาพบนจอ ดูผลงานเพิ่มเติมได้ที่ แฟ้มงาน Armand Croisonnier ที่ Frenzy Image และ Instagram ของศิลปิน

อ้างอิง: บทสัมภาษณ์โดย Caitlin Higgs ใน It’s Nice That และแฟ้มงาน Frenzy Image

Photo credit: Armand Croisonnier; ภาพ Peaustiche โดย Hugo La Detente เผยแพร่ผ่าน It’s Nice That


ของสำหรับคนเก็บงานภาพ

พวงกุญแจใส่การ์ดเอสดี FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot)
ภาพ: ร้าน jolio / Portjolio

FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot) เป็นของใช้สำหรับเพื่อนๆ ที่ทำงานภาพและพกการ์ดเอสดีออกไปถ่ายงานบ่อยๆ

แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด