Armand Croisonnier เป็นศิลปินในปารีสที่ใช้เครื่องสแกนทำภาพบุคคล ใบหน้าถูกบีบ แผ่ออก และประกอบกลับจนดูคล้ายหุ่นที่ยังมีผิวของคนจริงอยู่ เราชอบความกวนของงานชุดนี้ เพราะถึงหน้าจะผิดสัดส่วนไปไกล ภาพก็ยังดูใกล้ชิด เหมือนเจ้าของหน้ายอมเล่นอะไรประหลาดๆ ด้วยกัน มากกว่าพยายามยืนให้หล่ออยู่หน้ากล้อง

งานของเขาถูกหยิบมาพูดถึงใน It’s Nice That วันที่ 15 กรกฎาคม 2026 และใน PAP Magazine วันที่ 31 กรกฎาคมปีเดียวกัน ถ้าจะมองว่านี่คือภาพหน้าตาประหลาดอีกชุดหนึ่งก็ได้ แต่เรื่องที่เราอยากชวนดูต่อคือการเลือกใช้เครื่องมือ เครื่องสแกนที่มักเจอกับเอกสาร กลายเป็นอุปกรณ์เก็บหน้าตาของคนใกล้ตัว และภาพที่ได้ก็ไม่จำเป็นต้องเหมือนรูปถ่ายติดบัตรเลย
ใบหน้าที่ไม่ต้องอยู่ในสัดส่วนเดิม
วิธีนี้เรียกว่า scanography ใช้เครื่องสแกนแบบกระจกแบนสร้างภาพ เขานำชิ้นส่วนที่ได้มาจัดและประกอบใหม่ จึงมีทั้งการบีบให้แบนและขยายให้พองอยู่ในงานเดียวกัน ความประหลาดเกิดกับสิ่งที่เราจำได้แม่นอย่างใบหน้า แค่สัดส่วนเปลี่ยนไปนิดเดียวก็รู้แล้วว่ามีอะไรผิด ยิ่งยังเห็นผิวที่เหมือนคนจริง ภาพก็ยิ่งดูตลกปนขนลุก

สำหรับเรา ความสนุกอยู่ตรงที่งานไม่รีบเก็บความผิดรูปให้เรียบร้อย เวลาแต่งภาพคน เรามักได้ยินเรื่องแก้ผิว จัดทรงหน้า หรือปรับให้ดูดีขึ้น แต่ภาพแบบนี้เปิดให้ถามอีกอย่างว่า ถ้ายืดและประกอบคนคนหนึ่งจนเกือบจำไม่ได้ อะไรยังบอกได้ว่าเป็นคนเดิม เพื่อนๆ อาจเริ่มจากดูส่วนที่ยังคุ้นตา ก่อนค่อยไล่ดูว่าส่วนไหนถูกเปลี่ยนไปบ้าง
มองในแง่งานออกแบบ ข้อจำกัดของเครื่องมือมีประโยชน์มากตรงนี้ คนทำต้องเลือกว่าจะเก็บอะไรและจะประกอบส่วนต่างๆ เข้าหากันแบบไหน ความผิดรูปเพียงอย่างเดียวอาจสร้างภาพได้หนึ่งใบ แต่การใช้วิธีนี้ต่อกับคน เสื้อผ้า และของใช้หลายชนิด ต้องมีการตัดสินใจต่ออีกเยอะ เราจึงอยากดูเป็นชุด มากกว่าดูภาพเดียวแล้วเลื่อนผ่าน

แฟชั่นก็ยอมหน้าตาตลกได้
หน้าแฟ้มงานของเขาที่ Frenzy Image มีทั้ง Coperni Resort 25, D’Heygere SS25, G-SHOCK และงานกับ GQ รายชื่อนี้ช่วยบอกว่างานทดลองของเขาไปต่อในงานแฟชั่นและงานสื่อได้จริง โดยไม่จำเป็นต้องเลิกใช้ภาพบุคคลที่ดูแปลก ผลงานที่เห็นจึงมีเหตุผลให้ดูทั้งในฐานะภาพศิลปะและวิธีนำเสนอเสื้อผ้าหรือสินค้า

เราเห็นว่าภาพแฟชั่นได้ประโยชน์จากอารมณ์ขันแบบนี้มาก ภาพเสื้อผ้าไม่จำเป็นต้องมีแต่คนที่ควบคุมหน้าตาและท่าโพสได้สมบูรณ์ตลอดเวลา การยอมให้หน้าเบี้ยวหรือร่างกายผิดขนาด เปิดทางให้ภาพจำเกิดจากความทะเล้นได้ด้วย (บางภาพดูแล้วอยากรู้ขั้นตอนมากกว่าอยากรู้ว่าใส่ยี่ห้ออะไร ซึ่งก็เป็นเสน่ห์อีกแบบ)
เพื่อนๆ ที่เคยอ่านเรื่อง Scanner Aesthetic กับงานกราฟิกจากเครื่องสแกน จะเห็นตัวอย่างอีกทางจากงานของ Armand คราวนี้คนและสิ่งของเป็นวัตถุดิบหลัก เราว่าจุดที่ควรหยิบไปคิดต่อคือการเลือกสิ่งที่จะนำมาทดลอง ถ้าเริ่มจากของหรือคนที่มีความหมายกับตัวเอง ภาพประหลาดก็มีเรื่องให้เล่าต่อได้มากกว่าความประหลาดของมัน
จากภาพแบนกลับมาเป็นของที่จับได้
Armand ยังทดลองพิมพ์สามมิติ เพื่อเปลี่ยนภาพผิดรูปให้มีปริมาตรและสัมผัสได้ ลองนึกถึงการเห็นผิวที่ดูจริงอยู่บนทรงที่ผิดไปจากคน พอออกมาเป็นวัตถุ สิ่งที่เคยเห็นได้จากด้านเดียวก็ต้องรับมือกับความหนาและมุมมองอื่นด้วย เราชอบที่เขายอมตามการทดลองไปถึงขั้นนี้ แทนที่จะจบทุกอย่างที่ไฟล์ภาพ

แน่นอนว่าแค่ใช้เครื่องสแกนก็ไม่ได้รับประกันว่าภาพจะดี และเราไม่คิดว่าทุกงานจำเป็นต้องผิดรูปถึงจะมีอะไรให้ดู แต่ชุดนี้มีข้อดีชัดๆ คือเขาใช้วิธีเดียวสำรวจได้ทั้งภาพบุคคล งานแฟชั่น และวัตถุสามมิติ ใครทำงานภาพอยู่ น่าจะได้ประโยชน์จากการดูว่าเขาพาวิธีเดิมไปเจอโจทย์ต่างกันอย่างไร มากกว่าพยายามทำหน้าเบี้ยวให้เหมือนกันทุกใบ

เราชอบงานชุดนี้ตรงที่ภาพคนยังตลกได้โดยไม่ต้องเติมมุกเป็นข้อความ และการทดลองไม่ได้หยุดอยู่แค่ภาพบนจอ ดูผลงานเพิ่มเติมได้ที่ แฟ้มงาน Armand Croisonnier ที่ Frenzy Image และ Instagram ของศิลปิน
อ้างอิง: บทสัมภาษณ์โดย Caitlin Higgs ใน It’s Nice That และแฟ้มงาน Frenzy Image
Photo credit: Armand Croisonnier; ภาพ Peaustiche โดย Hugo La Detente เผยแพร่ผ่าน It’s Nice That
ของสำหรับคนเก็บงานภาพ

FINAL V1 SD Holder Keychain (1-Slot) เป็นของใช้สำหรับเพื่อนๆ ที่ทำงานภาพและพกการ์ดเอสดีออกไปถ่ายงานบ่อยๆ
แรงบันดาลใจจากศิลปะและดีไซน์เพิ่มเติมได้ที่ Portjolio ที่ซึ่งเรื่องราวสร้างสรรค์ยังคงต่อเนื่องไม่สิ้นสุด


